Türk tekstil ve hazır giyim üreticilerinin doğrudan dış yatırım kararlarını etkileyen faktörlerin analizi

Abstract

Bu çalışma ile Türk tekstil ve hazır giyim firmalarının doğrudan yatırım yoluyla yurt dışına açılma süreçleri açıklanmaya çalışılmış, bu süreçlerin uygulanması stratejileri ve sebepleri tespit edilmiş ve mevcut yaklaşım ve teorilerin Türkiye gibi gelişmekte olan ülke firmalarının davranış ve yaklaşımlarını açıklamakta yeterliliği değerlendirilmiştir. Temel olarak 'Niçin?' ve 'Nasıl?' sorularının cevabı aranmıştır. Yöntem olarak çoklu vaka araştırması kullanılmış, dört adet grup incelenmiş, literatür taraması ve görüşme yoluyla elde edilen veriler yoluyla nitel bir araştırmaya tabi tutulmuştur. Türkiye menşeili ve yurt dışında ürettiğini, yurt dışına veya yurt içine satan firmalar araştırma kapsamına alınmıştır. Tümevarım yaklaşımı ile önermeler oluşturulmuş ve Türk tekstil ve hazır giyim firmalarının uluşlararasılaşma stratejileri tanımlanmıştır. Mevcut kuramlar ile Türk tekstil ve hazır giyim firmalarının uluslararasılaşma davranışlarının açıklanabilirliği sorgulanmış, analize tabi tutulmuştur. Türk tekstil ve hazır giyim firmalarının yatırımlarını hangi saik ve yollar ile yaptıkları hakkında sonuçlara ulaşılmıştır. Temel olarak, Türk tekstil ve hazır giyim firmalarının pazarlarını muhafaza amacıyla yatırımlarını sürdürmekte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sadece hali hazırda Türkiye'de üretim yapmakta olan firmaların yurt dışı yatırımlarına yöneldikleri görülmüştür. Hazır giyim alanında üretim yatırımı karar süreçlerinde ucuz işçilik çok etkili faktör olarak görülmekte iken, tekstil yatırımlarında enerji ve tesis maliyetlerinin daha etkili faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Lojistik ve dağıtım avantajlarının yatırım karar süreçlerinde hem tekstil hem de hazır giyim firmaları için eş düzeyde çok etkili faktör olduğu saptanmıştır.

In this study, internationalization process of Turkish textile and ready made garment manufacturers' foreign direct investments were studied. Implementation strategies and the drivers of these firms' internationalization processes have been evaluated through existing theories and an assesment was made regarding the adequacy of these develepod country theories in explaining the emerging market Turkish multinationals' internationalization process. The answers to "why" and "how" Turkish textile and ready made garment manufacturers have done internationalization were sought. A multiple case study research method was used and four group of firms were interviewed in which an inductive methodology was used. Turkish origin firms of manufacturers, producing both at home and in host countries were included in the scope of this research. Through exploratory approach and inductive methodology, propositions were reached regarding the Turkish textile and ready made garment manufacturers internationalization process. These propositions do not assert to claim generalizability, but intend to shed light on Turkish textile and ready garment manufacturers' internationalization process. It was found that, the main drive and motivation for investing abroad has been keeping market share and businesses already have been existing. Low cost labor for ready made garment manufacturers; energy and establishment costs for textile manufacturers were found very effective factors in decision making processes. Logistics and distiribution capabilities and advantages were both found very effective factors for all Turkish textile and ready made garment manufacturers.