Keynesçi refah devleti’nin gelişimi, dönüşümü ve sosyal hizmet bağlamında değerlendirilmesi

Abstract

Keynes’in görüşleriyle birlikte “altın çağını” yaşayan refah devletinin gelişimi, dönüşümü ve sosyal hizmet alanındaki yansıma biçimleri bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Tanımı, sınırları, kökeni, biçimi, uygulamaları ve nitelikleri bakımından 20. ve 21. yüzyılda devlet, sosyal bir yapıya sahip olup olmaması konusunda tartışılmıştır. “Modern devletin dönüşümü”nde bir “ara dönem” olarak ifade edilen refah devleti, benimsediği uygulamalarla, ilk etapta dezavantajlı gruplara yönelik çalışmalar yürütmüş; bu uygulamalar daha sonra toplumun tamamına yayılarak toplumsal refahın arttırılmasını amaçlanmıştır. 1945-1975 yılları arasında “Batı toplumlarında” etkin olan refah devletiyle birlikte sosyal sigorta sistemi kurumsallaşmış, devletin ekonomiye müdahalesi desteklenmiştir. İktisadi programlarla desteklenen refah politikaları, tam istihdamın sağlanamaması ve ekonomik krizlerin engellenememesi gibi nedenlerden dolayı 1975 yılından sonra terk edilmeye başlanmıştır. Sosyal devlet anlayışıyla birlikte bir meslek olarak sosyal hizmet icra edilmiştir. İnsanlar arasındaki dayanışmanın bir örneği olan yardım etme kültürü, devletin sosyal bir karakter kazanması ile kişisel bir davranışın ötesinde toplumsal dayanışmayı üreten bir yapıya evrilmiştir. Türkiye’de ise vakıflar aracılığıyla başlayan toplumsal dayanışma ve yardımlaşma anlayışı, sosyal devlet refleksi ile Batı toplumlarından daha geç bir dönemde değişmiştir. Devlet eliyle sosyal hizmetler geç bir dönemde kurumsallaşmış ve yaygınlık kazanmıştır. Çalışma tarihsel karşılaştırmalı yöntem kullanılarak refah devletinin ortaya çıkış sürecini, düşünsel temelini ve 1970'lerden sonra Türkiye’deki bazı yansımalarını incelemektir.

The subject of this article consists of the development and transformation of the welfare state which had its "golden age" together with the views of Keynes and how it is reflected in the social service area. State is one of the oldest issues discussed in terms of its definition, borders, backgrounds, shape, practice and qualifications. One of the discussions about the shape of state that marked the 20th and 21st century is if the state is social or not. The applications of welfare state, which is referred as a "transitional period" in the "transformation of the modern state", is applied to disadvantaged groups in the first place, then spread to the entire community as intended to increase social welfare. Social insurance system is institutionalized and government intervention in the economy is supported together with the welfare state which was effective in "the Western society" between 1945 and 1975. Welfare policies supported by economic programs began to be abandoned after 1975 because full employment couldn't be ensured and the crisis couldn't be prevented. Social service was able to become a profession by the social state mentality. The culture of helping each other between people, has evolved from a personal behavior to a structure that produces social solidarity. In Turkey, social services were achieved firstly by foundations and later, at a much later period than the western civilizations. Social services by the hand of the state has just lately become institutional and spreaded. The purpose of the study is examining the emerging process, the intellectual base and reflections of the welfare state in Turkey using a historical comparative method.