Yeni Türkiye İçin Kars Antlaşması’nın Önemi

Abstract

Birinci Dünya Savaşı’yla Kafkasya, tarihinde sık yaşanan çatışma süreçlerinden birine daha girmiştir. Osmanlı ve Rusya’nın savaştığı bölgede Ermeniler, savunmasız halka soykırım uygulamıştır. İhtilallerle Rusya’nın ve Mondros Mütarekesi’yle de Osmanlı’nın çekildiği Kafkasya’da İngiltere, iki gücün arasına bir Kafkas Seddi kurmuştur. Milli Mücadele’ye giren Türkiye, Rusya’dan askeri ve mali yardım almak istemiştir. Türkiye’nin ön gördüğü şekilde Ermenistan üzerine Türkiye, Gürcistan üzerine de Rusya askeri harekât düzenlemiştir. Yaşanan olaylar neticesinde 16 Mart 1921’de Moskova Antlaşması imzalanarak Türk-Rus barışı gerçekleşmiştir. Ardından Türkiye ve Rusya’nın girişimleriyle 13 Ekim 1921 tarihinde, Türkiye ile Rusya, Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan arasında imzalanan Kars Antlaşması, Kafkasya’da bugüne kadar devam eden statükoyu oluşturmuştur. Türkiye’nin hala geçerli olan doğu sınırını oluşturan antlaşmaya taraf olan ülkelerden biri olarak Ermenistan, bağımsızlığının ardından takındığı düşmanca tavır sebebiyle komşularıyla problem yaşamaktadır. Ermenistan’a karşı Türkiye’yi güçlü kılan ve uluslararası kabul görmüş hukuki ve siyasi bir metin olarak Kars Antlaşması, önemini korumaktadır.

With the First World War, Caucasia entered a period of clashes again as it had always been frequently before. Armenians carried out a genocide to defenseless non-Christian people of the territory while ongoing clashes between Ottoman Empire and Russia were happening. As soon as Russia had drawn back from the territory due to the revolution as well as Ottomans due to the Mudros Ceasefire, Great Britain started to build a the Caucasian Wall between two powers. As it’s predicted by Turkey, Turkey launched a military campaign against Armenia as Russians did same against Georgia. As a consequence of the events happened, a peace had formed between Turkey and Russia by the Treaty of Moscow which has signed on 13’th November 1921. The Treaty of Kars which has signed by the efforts of Turkey and Russia, between Turkey, Russia, Azerbaijan, Georgia and Armenia has created a statu quo of Caucasia which is still in effect. Armenia, as a participant of the Treaty of Moscow which has drawn current eastern border of Turkey, is experiencing problems with neighboring countries due to her own hostile behaviour she has attitudinized. The Treaty of Kars as a political text which empowers Turkey against Armenia and also accepted by international community, still keeps its importance.