Türk dış politikasında süreklilik ve değişim: Şubat devrimi sonrasında Türkiye-Libya ilişkileri üzerine bir değerlendirme

Abstract

29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyetin kurulmasından günümüze kadar gelen 100 yıllık Türk dış politikası; Atatürk dönemi, II. Dünya Savaşı dönemi, Soğuk Savaş dönemi, Soğuk Savaş sonrası dönem ve son olarak da Ak Parti dönemi olmak üzere beş dönemde incelenebilir. Sayılan her dönem çeşitli dış politika anlayışları ve stratejileri üzerine inşa edilmiştir. Her dönem Türk dış politikası, bünyesinde süreklilik arz eden dış politika stratejileri barındırmakla beraber yeni gelişen koşullara uygun olarak farklı strateji ve politikaları da benimsemiştir. Bu strateji ve politikalar beş farklı dönem içerisinde yaşanan olaylar üzerinden analiz edilmiştir. AK Parti'nin iktidara gelmesiyle yeni bir soluk alan Türk dış politikası, yeni dış politika kavramları ile uluslararası arenada yeni bir karaktere bürünmüştür. Bu tezde Türk dış politikasının yeni bir karaktere bürünmesi Libya özelinde meydana gelen olaylarla analiz edilmiştir. Tezde Türk dış politikasının genel yönelimi ile Türkiye'nin Libya politikası arasındaki genel tutarlılık, 2011 yılında Libya'da meydana gelen Şubat Devrimi sonrası Türk dış politikasında yaşanan değişimler ve süreklilik arz eden parametreler aktarılmıştır. Şubat 2011'de meydana gelen devrimin Türkiye'nin Libya politikası özelinde oluşturduğu dönüşümler ve yenilikler değerlendirilmiştir. Ayrıca Türkiye-Libya ilişkilerinin özellikle siyasi ve askeri boyutları araştırılarak, Türkiye'yi ülkede bulunan diğer güçlerden ayıran faktörler irdelenmiştir. Çalışmada bu hususlar kronolojik bir şekilde detaylı olarak incelenmiştir. Tez için detaylı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş ve literatürde yer alan çeşitli kitap, makale, dergi, tez, gazete ve raporlardan faydalanılmıştır.

100 years of Turkish foreign policy from the establishment of the Republic on October 29, 1923; Ataturk period, II. It can be examined in five periods, namely the World War II period, the Cold War period, the post-Cold War period and finally the AK Party period. Each period counted has been built on various foreign policy understandings and strategies. Turkish foreign policy in every period has embodied continuous foreign policy strategies, but it has also adopted different strategies and policies in new periods. These strategies and policies were analyzed through events in five different periods. Turkish foreign policy, which took a new breath after the AK Party came to power, took on a new character in the international arena with new foreign policy concepts. In this thesis, Turkish foreign policy's taking on a new character was analyzed with the events that took place in Libya. In the thesis, the general consistency between the general orientation of Turkish foreign policy and Turkey's Libya policy, and the changes and continuous parameters in Turkish foreign policy after the February Revolution that took place in Libya in 2011 were conveyed. The transformations and innovations created by the revolution in February 2011 regarding Turkey's Libya policy were evaluated. In addition, the political and military dimensions of Turkey-Libya relations were investigated, and the factors that distinguish Turkey from other powers in the country were examined. In the study, these issues were examined in detail in a chronological way. A detailed literature review was carried out for the thesis and various books, articles, journals, theses, newspapers and reports in the literature were used.