Zipf Yasasının Patent Verisi ile Test Edilmesi: Türkiye Örneği

Abstract

Ölçekleme kanunları, sıklığa dayanan veriler için birçok farklı disiplinde başvurulan değerlendirme biçimlerinden biridir. Farklı veri türleri için ölçekleme yapmak üzere çeşitli istatistiksel yöntemler geliştirilmiş ve bu yöntemler edebiyat, fizik, biyoloji, ekonomi gibi alanlarda uygulanmıştır. Zipf yasası da bir ölçekleme kanunu olarak birçok farklı verinin dağılımının yapısını ortaya koymak üzere uygulanmıştır. Farklı veri türleri ve istatistiki yöntemlerle ile test edildiğinde Zipf yasasının geçerliliği de değişiklik göstermektedir. Bu çalışmada, Zipf yasasının geçerliliği Türkiye şehirleri için patent verisi ile test edilmiştir. Bu bağlamda patent dağılımının yapısının bölgesel olarak gösterdiği farklılıkların bir ölçekleme yasasını takip edip etmediğini ortaya koymak hedeflenmiştir. 1995-2022 yılları arasını kapsayan veri seti kullanılmış ve her bir il için yayımlanan patent verisi coğrafi olarak sınıflanmıştır. Daha sonra patent verisi için ölçekleme Zipf yasası bağlamında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Zipf yasası Türkiye şehirlerindeki patent dağılımı açısından kabul edilememiştir. Bununla birlikte Türkiye şehirleri için ölçekleme değeri, patentin coğrafi dağılımının üstel bir yasa izlediğini ortaya koymuştur.

Scaling laws are an evaluation method used in many disciplines for frequency-based data. Various statistical methods have been developed to scale for different data types and applied in fields such as literature, physics, biology and economics. Zipf's law has also been used as a scaling law to reveal the distribution structure of many different datasets. The validity of Zipf's law also varies when tested with different data types and statistical methods. With this study, we test the validity of Zipf's law with patent data for Turkish cities. In this context, it is aimed to reveal whether the regional differences in the structure of patent distribution follow a scaling law. A data set covering 1995-2022 is used, and each province's patent data is classified geographically. Then, scaling for the patent data is measured in the context of Zipf's law. According to our results, Zipf's law regarding patent distribution in Turkish cities could not be accepted. On the other hand, the measured scaling coefficient for Turkish cities revealed that the geographical distribution of patents follows a power law.