Haydar Hatipoğlu’nun Hadis Usûlüne Dair Değerlendirmeleri: Sünen-i İbn Mâce Tercemesi ve Şerhi Örneği

Abstract

Haydar Hatipoğlu’nun (ö. 1995) Sünen-i İbn Mâce Tercemesi ve Şerhi başlıklı eseri İbn Mâce’nin (ö. 273/887) Kütüb-i Sitte’nin altıncı kitabı kabul edilen es-Sünen’inin Türkçeye ilk çevirisi ve ilk şerhidir. Hatipoğlu, Kütüb-i Sitte’nin diğer eserlerinin Türkçe şerhlerinden farklı olarak bir hadis usûlü mukaddimesi ile başlar. Halkın seviyesine uygun, sade ve ya lın bir dilin hâkim olduğu bu mukaddime Sünen-i İbn Mâce bağlamında çok önemli bir yerde durmaktadır. Zira Sünen-i İbn Mâce her ne kadar babların fıkhî sıralanışındaki özgünlük, mükerrer rivayet bulunmayışı, Kütüb-i Sitte’nin diğer eserlerinde yer almayan ve zevâid olarak adlandırı lan 1339 rivayet içermesi gibi sebeplerle çok değerli bulunsa da sıhhat ba kımından problemli bulunmuştur. Bu bağlamda Sünen-i İbn Mâce Tercemesi ve Şerhi’nin yayınlanması vesilesiyle Türkiye’deki genel okuyu cuyu -başta zayıf rivayetler olmak üzere- hadis usûlünün ana konuları hakkında bilgilendirmek bir ihtiyaç haline gelmektedir. Haydar Hatipoğlu Hadis İlmine Ait Bazı Bilgiler başlığı altında “halka yönelik hadis usûlü” olarak telakki edilebilecek bir yaklaşımla bu ihtiyacı gider meye yönelik önemli bir adım atmaktadır.