Alzheimer hasta yakınlarının yaşam kalitelerinin ve yaşadıkları zorlukların değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, Alzheimer hastasına bakım veren yakınlarının yaşadıkları zorlukları ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2016 yılında İstanbul’da bulunan Şişli Alzheimer Derneğinin Alzheimer hastasına bakım vermekte olan toplam 117 üyesi oluşturmuştur. Evrenden tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 30 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre Alzheimer hastası yakınlarının çoğunluğu (% 86.7), Alzheimer hastasına bakımla ilgili bilgiye ihtiyaç duyduğunu ve yine çoğunluğu (% 80.0) ailede Alzheimer hastasından dolayı güçlük yaşadığını bildirmiştir. Hastalıktan dolayı yaşanan zorluklar arasında en çok hastada oluşan davranış değişikliğini yönetmede (% 50.0) ve hastanın öz bakımını sağlamada (% 46.7) zorluk yaşandığı tespit edilmiştir. Katılımcıların yaşadıkları kişisel zorlukların başında ise psikolojik zorluk (% 60.0) ve sosyal yaşantıda kısıtlılık (% 60.0) gelmiştir. Araştırmada ayrıca Alzheimer hastasına bakım veren yakınlarının eğitim düzeyleri arttıkça bedensel (p<0.05) ve psikolojik (p<0.05) alandaki yaşam kalitelerinin arttığı; gelir düzeyleri arttıkça çevresel alandaki yaşam kalitelerinin arttığı (p<0.01) belirlenmiştir. Evli bakım vericilerin ise sosyal (p<0.05) ve çevresel (p<0.01) alandaki yaşam kalitelerinin düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca bakımda yardımcı bireyin varlığının psikolojik alanda yaşam kalitesini artırdığı (p<0.05) tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda Alzheimer hastasına bakım veren yakınlarının yaşam kalitelerini artırmak ve yaşadıkları zorlukları azaltmak için öneriler sunulmuştur.This study was conducted to assess the quality of life of family caregivers of Alzheimer patients and the difficulties they encountered in caregiving. The sample group of 30 individuals was randomly chosen from 117 members of the Alzheimer's Association of Sisli (Istanbul) in 2016. According to findings the majority of the sample group (86.7%) is still in need of information about caring for such patients, and the majority (80.0%) reported having difficulties due to this responsibility. These caregivers experienced difficulties in managing the changing behaviour patterns that occur with the disease (50.0%) and in enabling them to help themselves with daily necessities such as eating, bathing, dressing, and in using toilets(46.7%). The the top two challenges faced by the caregivers were psychological (60.0%) and limitations of their social life (60.0%). It was found that the physical (p <0.05) and psychological (p <0.05) quality of life of the caregivers increased with the level of their education; environmental quality of life (p <0.01) increased with the rise of income levels. The married caregivers’ had lower social (p <0.05) and environmental (p <0.01) quality of life than the single ones did. If a caregiver had some to assist him/her in the caregiving, it increased his/her psychological quality of life (p <0.05). Based on the research, we have provided some suggestions for family caregivers of Alzheimer patients which are likely to reduce their difficulties with the caregiving and raise their quality of life.