Tarihsel süreçte Karesi İdadisi ve yeniden işlevlendirilmesi

Abstract

Tarihi ve kültürel anlamda nitelikli, bulunduğu bölgenin mimari kimliğini yansıtan yapıların korunması, kültürel hafızanın canlı kalabilmesi için son derece önemlidir. İnşa edildiği dönemin mimarisini, sosyo-kültürel durumunu, mevcut ekonomisini ve teknolojisini yansıtan tarihi yapıların korunması, kullanılabilirliğinin devamı ile mümkündür. Ancak günümüzün mekânsal konfor ihtiyaçlarını karşılayamayan ve teknolojik sistemlerin kullanılmadığı bu yapılar terk edilmiş ve devamında yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadırlar. Çalışma alanı; Balıkesir ili, Dumlupınar Mahallesi sit alanı sınırında yer alan, 1895 yılında lise işlevinde inşa edilen Karesi İdadisi binasıdır. Yapı zaman içerisinde farklı isimlerde kullanılsa da eğitim yapısı olma özelliğini kaybetmemiştir. Karesi İdadisi son Osmanlı Dönemi yapısı olması, bulunduğu bölgenin mimari özelliklerini temsil etmesi, birçok devlet insanı yetiştirmesi, şehre kazandırdığı değerler ve Çanakkale Savaşı'na giden İdadi öğrencilerinin şehit olması sonucunda kentli ve kent kimliği için büyük bir öneme sahip olmuştur. 2019 yılından bu yana yapı atıl durumdadır. Tez çalışması kapsamında yapı yerinde incelenmiş, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlatılan rölöve ve restitüsyon projelerine ulaşılarak yapı değerlendirilmiş; yapı ve çevresi ile ilgili literatür araştırması yapılmıştır. Balıkesir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nden konu ile ilgili tescil fişlerine ve koruma kararlarına ulaşılmıştır. Yapıda doğru düzenlemelerin yapılabilmesi için bölgede bulunan tarihi yapılar incelenmiş, ortak özellikler saptanmıştır. Fonksiyon eksikliği olan noktalar değerlendirilmiş, minimum ve doğru müdahaleler yapılarak, günümüz konfor koşullarına ulaştırılıp, araştırma merkezi fonksiyonu ile yeniden kullanımı öngörülmüştür.The preservation of historical and culturally qualified structures reflecting the architectural identity of the region is extremely important for the cultural memory to remain alive. The preservation of historical buildings reflecting the architecture, socio-cultural status, current economy and technology of the period in which they were built is possible with the continuation of their availability. However, these structures, which cannot meet today's spatial comfort needs and where technological systems are not used, are abandoned and face the danger of extinction. Work area; It is the Karesi İdadisi building built in 1895 as a high school in the border of Dumlupınar Neighborhood protected area of Balıkesir province. Although the structure has been used under different names over time, it has not lost its feature of being an educational structure. The Karesi Idadisi has a great importance for the city and urban identity as a result of being the last Ottoman Period structure, representing the architectural features of the region where it is located, raising many state people, the values it brought to the city and the martyrdom of the Idadi students who went to the Çanakkale War. Since 2019, the building has been idle.Within the scope of the thesis study, the building was examined on site and the structure was evaluated by reaching the survey and restitution projects prepared by Balıkesir Metropolitan Municipality; Literature research was conducted on the structure and its surroundings. Registration slips and protection decisions were obtained from the Directorate of Balıkesir Regional Board for the Protection of Cultural Assets. In order to make the right arrangements in the building, the historical buildings in the region were examined and common features were determined. The points with lack of function were evaluated, minimum and correct interventions were made, they were brought to today's comfort conditions and reused with the function of the research center.