Abdulhay Celvetî’nin “Şerh-i Gazel-i Hacı Bayrâm-ı Velî” adlı eseri

Abstract

Celvetî meşâhiyinden Abdulhay Celvetî’in (v.1117/1705), “Şerh-i Gazel-i Hacı Bayrâm-ı Velî” adıyla kaleme aldığı şerh, Hacı Bayram Velî’nin “Çalabım bir şâr yaratmış” mısrasıyla başlayan ve İlâhî Taksîm adını verdiği şiirine yazılmış şerhlerden biridir. Şerhte Hacı Bayram Velî’nin maksadını gözettiğini belirten Celvetî, şehir metaforunu her dörtlükte, o dörtlüğün konusuna göre ayrı manalara yorumlayarak açıklamıştır. Buna göre Abdülhay Efendi, gönül şehrinin mürşid-i kâmilin terbiyesinde, onun kişiye mahsus vereceği esmâ zikriyle imar edilmesi gerektiğini, böylece insan-ı kâmil olunacağını belirtmektedir.

Abdulhay Celvetî is one of the Celvetî sheiks (d. 1117/1705), he wrote commentary by name “Hacı Bayram Veli’s Ghazel Commentary” This poem begins “God I have created a city” and Hacı Bayram Veli gave this poem name “Divine Taksim”. İt is one of the commentaries written his poem. Celveti stating that, in this commentary the purpose of overseeing the Hacı Bayram Veli, he explained the metaphor of the city in each quatrain, by commenting that quatrain according to the subject. According to this sheikh Abdülhay, the cityof heart should be reconstruction by Grand master (Murshid Kāmil) manners. He gives personal dhikr from the divine names, so that to be perfect human (al-Insān al-Kāmil).