Multiple Skleroz hastalarında bilgi düzeyinin tedaviye uyum ve yaşam kalitesine etkisi

dc.contributor.advisorÖzer, Zülfünaz
dc.contributor.authorAyan, Ülkü Tuğçe
dc.date.accessioned2026-11-06T11:11:04Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.description.abstractBu çalışma Multiple Sklerozlu hastalarda bilgi düzeyinin tedaviye uyuma ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte planlandı. Araştırma, Eylül-Aralık 2024 tarihleri arasında bir şehir hastanesinin nöroloji polikliniğine başvuran 200 MS hastası ile gerçekleştirildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Multiple Skleroz Bilgi Anketi (MSBA), Multiple Skleroz Tedaviye Uyum Anketi (MS-TAQ) ve Multipl Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği (MSQOL-54) kullanılarak toplandı. Hastaların MSBA puan ortalaması 11,69±4,31, MS-TAQ ve alt boyutları puan ortalaması Doz Atlamaya Neden Olan Engellere İlişkin 9,54±6,79, Yan Etkiler 10,97±7,49, Başa Çıkma Stratejileri ise 1,21±1,68 olarak bulundu. MSQOL-54 yaşam kalitesi ölçeği kapsamında değerlendirilen alt boyutlardan Bileşik Fiziksel Sağlık (BFS) ortalaması 62,09±17,52, Bileşik Zihinsel Sağlık (BZS) ortalaması 59,54±19,93 olarak saptandı. MSBA ile BFS (r=0,171, p<0,01) arasında pozitif yönde, DMT Engeller ile BFS (r=-0.431, p<0,01) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Hastaların hastalık hakkında bilgi düzeyi düşüktür. Tedavi uyumunu zorlaştıran engeller ve yan etkiler düşük bulundu. Yaşam kalitesi genel olarak orta düzeydedir. Yaşam kalitesinde enerji düzeyi, duygusal iyilik hali ve sağlık algısı en düşük alanlardır. Başa çıkma stratejileri zayıftır. Multiple Skleroz bilgi düzeyi fiziksel yaşam kalitesini olumlu etkilerken, tedavi engelleri olumsuz yönde etkilemektedir.
dc.description.abstractThis descriptive study aimed to examine the impact of knowledge levels on treatment adherence and quality of life in patients with multiple sclerosis. The study was conducted with 200 MS patients presenting to the neurology outpatient clinic of a city hospital between September and December 2024. Data were collected using a Personal Information Form, the Multiple Sclerosis Knowledge Questionnaire (MSKQ), the Multiple Sclerosis Treatment Adherence Questionnaire (MS-TAQ), and the Multiple Sclerosis Quality of Life Scale (MSQOL-54). The patients' mean MSBA score was 11.69±4.31, the mean MS-TAQ and its subscales were 9.54±6.79 for Obstacles Causing Dose Skipping, 10.97±7.49 for Side Effects, and 1.21±1.68 for Coping Strategies. Among the subscales evaluated within the scope of the MSQOL-54 quality of life scale, the mean Composite Physical Health (CPH) score was 62.09±17.52, and the mean Composite Mental Health (CMH) score was 59.54±19.93. A significant positive correlation was found between MSKQ and CPH (r = 0.171, p < 0.01), and a significant negative correlation was found between DMT Barriers and CPH (r = -0.431, p < 0.01). Patients demonstrated a low level of knowledge regarding the disease. Barriers and side effects that hinder treatment adherence were found to be low. Overall, quality of life was at a moderate level, with energy level, emotional well-being, and perceived health being the lowest domains. Coping strategies were weak. Knowledge about multiple sclerosis positively influenced physical quality of life, whereas treatment barriers had a negative effect.
dc.identifier.citationAyan, Ü. T. (2025). Multiple Skleroz hastalarında bilgi düzeyinin tedaviye uyum ve yaşam kalitesine etkisi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Tez No. 1002328]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4EqMQCeVlsKu6Pxw1vDu7xgTKl7OITTmIxoxAyv-eR__
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12436/9800
dc.identifier.yoktezid1002328
dc.language.isotr
dc.publisherİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectMultiple Skleroz
dc.subjectYaşam Kalitesi
dc.subjectTedaviye Uyum
dc.subjectBilgi
dc.subjectHemşirelik
dc.subjectMultiple Sclerosis
dc.subjectquality of life
dc.subjecttreatment compliance
dc.subjectknowledge
dc.subjectnursing
dc.titleMultiple Skleroz hastalarında bilgi düzeyinin tedaviye uyum ve yaşam kalitesine etkisi
dc.title.alternativeThe effect of the level of knowledge on treatment compliance and quality of life in Multiple Sclerosis patients
dc.typeMaster Thesis
dspace.entity.typePublication

Dosyalar

Orijinal paket

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
multiple-skleroz-hastalarinda-bilgi-duzeyinin-tedaviye-uyum-ve-yasam-kalitesine-etkisi.pdf
Boyut:
3.71 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format

Lisans paketi

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: