Türk Kültüründe Sağlık ve Hastalık Üzerine İnançlar

Abstract

“Kişice ya da toplumca, bir düşüncenin, bir olgunun, bir nesnenin, bir varlığın gerçek olduğunun kabul edilmesi” (Boratav 2003: 19) olarak tanımlanan inanç, hayatın her safhasında karşımıza çıkmakla birlikte, aynı zamanda hayata yön veren ve insan davranışlarını şekillendiren bir olgudur. “İnanç” olgusu, din, politika, ahlak, kültür gibi insan düşüncesinin pek çok yapısını kapsamakla birlikte, insan davranışlarının açıklanmasında da başvurulması gereken önemli bir kaynaktır. Türk kültüründe, geçiş dönemleri (doğum-evlenme-ölüm); türbe ve ziyaret yerleri; adak; günlük davranışlar; insan vücudu; uğurlu ve uğursuz sayılan durumlar; zaman; giyim-kuşam; dua ve beddua; ev ve ev eşyaları; hayvanlar-bitkiler; evren, gökyüzü, gök cisimleri ve tabiat olayları; tabiatüstü varlıklar; büyü; yiyecekler; bereket; rüya; av gibi olgular ile ilgili sayısız inanç ve bu inançların devamı ya da inançları tamamlayan bir alan olarak karşımıza çıkan uygulamalar mevcuttur. Söz konusu olgular etrafında biçim kazanan inanç ve uygulamalar, kültürün oluşmasında önemli birer etkendir. Bu açıdan ele alındığında, inanç ve uygulamaların belirlenip konuyla ilgili yorumlamaların yapılması, inanç temellerinin, geleneği oluşturan kültürel kodların ve sosyalleşme sürecinin farkına varılmasını sağlamaktadır. Zira kültürel unsurlar ihtiyaç oldukça ortaya çıkmakta ve ortaya çıktıkça gelişip ilerleme kaydederek değişmektedir. Bu değişimlerin tespit edilmesi ise, tüm uygulamalara temel olan inanmaların doğru bir şekilde yorumlanmasına imkân vermektedir.