Sağlık Çalışanlarında Kesici-Delici Alet Yaralanmalarının Değerlendirilmesi: Samsun İli Kamu Hastanelerinde Retrospektif Değerlendirme (2019–2023)

Abstract

Amaç: Bu çalışma, bir ilin kamu hastanelerinde çalışan sağlık personelinin maruz kaldığı kesici delici alet yaralanmalarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada, 2019-2023 yılları arasında bir ilin 16 kamu sağlık tesislerinde kesici delici alet yaralanmasına maruz kalan sağlık çalışanlarının verileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Veriler Kesici Delici Alet Yaralanma Bildirim Formları ile toplanmıştır. Bulgular: Çalışmada kesici delici alet yaralanmasına maruz kalan 385 sağlık çalışanının verileri değerlendirilmiştir. Kazalar daha çok hemşire/ebe (%54,8) ve temizlik personelleri (%14,8) arasında meydana gelmiştir. Yaralanmalar, acil servis (%28,8) ve kliniklerde (%19,7) meydana gelirken daha çok çalışanların ellerinde (%94,54) ve tıbbi işlemler esnasında (%63,1) gerçekleşmiştir. Yaralanma sırasında kişisel koruyucu ekipman kullananların oranı %96,1’dir. Kaza sırasında kesici ve delici aletlerin kontaminasyon oranı %30,9 olarak belirlenmiştir. Kontamine aletlerle meydana gelen kazalarda yapılan serolojik değerlendirmelerde, sağlık çalışanlarının %2,3’ünde Hepatit B, %1,6’sında Hepatit C, %0,5’inde ise Menenjit tespit edilmiştir. Sonuç: Sağlık çalışanlarının kesici delici alet yaralanması nedeniyle önemli ve hayati risk altında oldukları serolojik sonuçlardan da görülmektedir. Araştırma sonuçları çalışan güvenliğini sağlamak ve risk faktörlerini azaltmak için önemli denetim ve güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Objective: This study aims to evaluate sharp instrument injuries suffered by healthcare personnel working in public hospitals in a province. Methods: In the study, data on healthcare workers exposed to sharp instrument injuries in 16 public healthcare facilities in a province between 2019 and 2023 were retrospectively evaluated. Data were collected using Sharp Instrument Injury Reporting Forms. Results: The data of 385 healthcare workers exposed to sharp instrument injuries were evaluated in the study. Accidents occurred more frequently among nurses/midwives (54.8%) and cleaning staff (14.8%). Injuries occurred mainly in emergency departments (28.8%) and clinics (19.7%), and mostly affected the hands (94.54%) of healthcare workers during medical procedures (63.1%). The rate of personal protective equipment use during injuries was 96.1%. The contamination rate of sharp and piercing instruments during accidents was determined to be 30.9%. In serological evaluations conducted in accidents involving contaminated instruments, Hepatitis B was detected in 2.3% of healthcare workers, Hepatitis C in 1.6%, and Meningitis in 0.5%. Conclusion: Serological results also show that healthcare workers are at significant and vital risk due to injuries caused by sharp instruments. The research results emphasise the need to strengthen important control and safety measures to ensure worker safety and reduce risk factors.