Türkiye’de Sosyolojik Açıdan Deprem Çalışmaları

Abstract

Türkiye üniversitelerinde afet ve deprem alanında yapılan bilimsel çalış malara hızla bir göz attığımızda, bu araştırmaların sosyal bilimcilerden ziyade mühendislik disiplinleri tarafından yapıldığını görmekteyiz. Gerek yüksek li sans gerekse doktora alanındaki tez başlıklarında “deprem” ifadesinin geçtiği toplam 2544 çalışmanın neredeyse yüzde 80’i deprem ve inşaat mühendisliği bölümlerine aittir.1 Zamanlama olarak bu çalışmalar en erken bir tarih olarak 1991 yılına işaret etmektedir. Bu yıldan sonra giderek artan ilgi günümüze ka dar (2023) devam ederek gelmiştir. Deprem ve inşaat mühendisliklerinin çalışmalarını bir tarafa bırakırsak, geriye kalan yüzde 20’lik çalışma sosyal bilimin çeşitli alanlarınca yapılmıştır. Bunlar içinde sosyoloji, psikoloji, din bilimleri, coğrafya, mimarlık, psikiyatri, sağlık ve eğitim bilimleri gibi disiplinler afet ve deprem çalışmalarına giderek artan bir düzeyde ilgi göstermişler ve fen bilimcilerin dışarda bıraktıkları birçok konuya eğilmişler ve özellikle depremin sosyal-kültürel ve psikolojik boyutları nı ele almışlardır. Sosyal bilimler içinde spesifik olarak sosyolojik araştırmalar tarih olarak en erken 1998 yılında Dinar depremiyle başlamıştır. Evren Balta (1998) tarafından yapılan ilk araştırma, Prof. Dr. Bahattin Akşit danışmanlığın da Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı’na aittir. Bir yüksek lisans çalışması olan bu araştırma “Deprem ve Sosyal Değişim: Dinar Örneği” başlığıyla 1998 yılında tamamlanmıştır.