Yadında mı o günler?: 1930-1950 Yılları Arasında Yayımlanan Hatıratlarda Siyasi, Sosyal ve Kültürel Hayat

Abstract

Yâdında mı O Günler? Hatırat yazarının okuyucusuna yönelttiği bir sorudan ziyade okuyucuyla birlikte geçmiş zamanı yâd etme dileği taşır. Mazinin izini süren bu çalışmanın temel kaynakları, 1930-1950 yılları arasında kitap olarak yayımlanan, gazete ve dergi sayfalarında kalan hatıratlardır. Hatıratların içeriğine bağlı olarak II. Abdülhamid döneminden Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarına uzanan geniş bir dönem çalışmanın sınırları dâhilindedir.

Yâdında mı O Günler; siyasi, sosyal, kültürel ve edebî hayata yönelik topluma mâl olmuş şahsiyetleri, olayları ve meseleleri tarihî gerçekliğe bağlı kalarak bizzat yaşayanların ve işitenlerin bakış açılarıyla inceleme gayreti taşımaktadır.

Yâdında mı O Günler?, üç bölümden oluşmaktadır. Hatırat türünün özellikleri, diğer otobiyografik türlerden ayrılan belirgin yönleri, kurmaca metinlerle bağı, tarih ve edebiyat araştırmalarındaki yeri giriş bölümünde incelenmiştir. Siyasi tarihe ayrılan birinci bölümde tarih kaynaklarındaki kronolojik bilgi; yazarların şahitliği, onların dönem, olay ve şahsiyetlere yönelik yorum ve değerlendirmeleriyle anlatılmış, böylelikle tarihin seyri hatıratlardan takip edilmiştir. İkinci bölüm; dönem ve topluluklar, sansür, kavga ve dostluklar, mahfiller, edebî eser hikâyeleriyle edebiyata ayrılmıştır. Edebî hatıraların rol sahibi olduğu bu bölümde şair ve yazarların sanat maceraları ve edebiyat ortamları kendi şahitlikleriyle okura sunulmuştur. Üçüncü bölüm toplum ve kültür hayatıyla ilgilidir. Hatırat içeriklerine bağlı olarak Osmanlı Devleti’nin son dönemiyle sınırlı kalan bu bölümde eğlence, mekân, okul, aile, kadın, Türk kimliği ve ulaşım gibi hayatın içinden meselelere dikkat çekilmiştir.