Okul psikolojik danışmanlarının serbest zaman doyumu ile bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bireyin herhangi bir olaya, duruma yönelik yaklaşımını veya düşünme biçimini ortaya çıkan yeni duruma adapte edebilme yeteneğini ifade eden bilişsel esneklik kavramı ve hayatta kalabilmek adına gerçekleştirdiği çalışma faaliyetlerinin ve temel gereksinimlerinin dışında kalan zamanda sağladığı tatmini ifade eden serbest zaman doyumu kavramı bu çalışmanın temel kavramlarını oluşturmaktadır. Bu iki kavram arasında ilişki olup olmadığını varsa da ilişkinin derecesini açıklamak amacıyla nicel araştırma yöntemi ile yürütülen bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde yer alan devlet okullarında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Milli Eğitim Bakanlığı'nda çalışmakta olan kolayda örnekleme yöntemi aracılığı ile ulaşılan 157 kadın 146 erkek toplamda 303 okul psikolojik danışmanı oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmış olup veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Bunun yanında demografik bilgileri (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi) elde etmek için ise "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Toplanan verilerin güvenilirlik değerleri (Cronbach's Alfa katsayıları), Faktör analizi, normallik ve homojenlik (Levene Test) değerleri incelendikten sonra "Bağımsız Örneklem T-testi", "Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA)","Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA)" ve "Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi"nden yararlanılmıştır. Araştırma sonucuna göre bilişsel esnekliğin cinsiyet, medeni durum, yaş ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Serbest zaman doyumu da cinsiyet, medeni durum, yaş ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bilişsel esneklik ile serbest zaman doyumu arasında ise pozitif yönde, yüksek düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmada bilişsel esneklik ile serbest zaman doyumu arasındaki ilişki incelendiğinden, araştırmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

The concept of cognitive flexibility, which expresses the ability of the individual to adapt to any event, situation approach or way of thinking to the emerging new situation, and the concept of leisure satisfaction, which expresses the satisfaction it provides in time outside of its working activities and basic requirements in order to survive, constitute the basic concepts of this study. Although there is a relationship between these two concepts, relational screening model was used in this study, which was carried out by quantitative research method to explain the degree of the relationship. The research was conducted in public schools in Istanbul province in the 2019-2020 academic year. A total of 303 school counselors, 157 women and 146 men, were found through easy sampling method working in the Ministry of National Education. The research was designed according to the relational scanning model and the survey technique was used as a data collection tool. In addition, a "Personal Information Form" was used to obtain demographic information (gender, age, marital status, education level). After examining the reliability values (Cronbach's Alpha coefficients), Factor analysis, normality and homogeneity (Levene Test) values of the collected data, "Independent Sample T-test", "Single Factor Variance Analysis (One-Way ANOVA)","Multivariate Variance Analysis (MANOVA)", "Moment Pearsons Product Correlation Analysis" were used. According to the study, cognitive flexibility did not differ significantly based on gender, marital status, age and education level. Leisure satisfaction also does not differ significantly according to gender, marital status, age and education level. There is a high statistically significant relationship between cognitive flexibility and leisure satisfaction in a positive direction. Since the relationship between cognitive flexibility and leisure satisfaction is examined in the study, the research is expected to contribute to the literature.