II. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Gelenek Ve Bilgi Bütünlüğü Sempozyumu Bildiri Kitabı

Abstract

Bilgi, bilen özne ile bilinen nesne arasında kurulan ilişki sonucunda ortaya çıkan üründür. Kültür ise tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde bir grup insanın bireysel ve toplu yaşamlarını anlamada, düzenlemede ve yapılandırmada kullandıkları inançlar ve adetler sistemidir. İslâm kültürü, tarihi seyir içerisinde İslâm dininin Müslümanlara bıraktığı maddi ve manevi miras zenginliğidir. Müslüman kültürü ilmiyle, imanıyla ve ameliyle bir bütündür. Bu manada bilgi ve kültür birbirinin ayrılmaz parçasıdır. Sempozyuma başlık olarak seçilen “Bilgi Bütünlüğü” bir konuyu anlamlandırırken, yorumlarken, lazım olan bilgi şümulünü ifade etmektedir. Bilimsel çalışmalarda bütüncül bir sonuca ulaşmada “Bilgi Bütünlüğü” önemli bir unsurdur. Batı'da 17. ve 18. yüzyılda başlayan Aydınlanma süreciyle birlikte bilim ve bilgi anlayışı değişmiştir. Bilgiyi alt dallara ayırarak ve tasnif ederek, her bilim dalının kendi içinde alt uzmanlık alanları oluşturması ilerleme ve modernleşme fikrinin temel gerekleri olarak addedilmiştir. Bu durum, ilgili alanda derinlemesine bir bilgi sağlarken örneğin devlet yönetimini siyasete, toplumu sosyolojiye ve ekonomik faaliyetleri sadece iktisada indirgemek gibi dezavantajları ortaya çıkarmış, bütüncül bakış açısı kaybedilmiştir. Son yıllarda bilgi bütünlüğü ihtiyacı çerçevesinde bilim dalları arasında “disiplinler arası çalışma” arayışı ihtiyacı artan oranda kendini göstermektedir. Osmanlının son dönemlerinden itibaren gelenek ve teori konuları birçok tartışmanın konusu olmuştur. Bu kavramlar modernleşme, batılılaşma, çağdaşlaşma çabalarının temel başlıkları olduğu gibi, dini ilimlerde tecdit ve ihya arayışlarına da konu olmuştur. Bu süreçte, geleneksel ilim halkalarının devam ettirilmesi, kurumsallaştırılması, bunlardan istifade edilmesi önemli olduğu gibi bunların güncel alt yapı ile donatılması, anlam ve ihtiyaç esaslarına göre yeniden dizayn edilmesinin önemli olduğu vurgulanmaktadır. Bu çerçevede yüzyıllarca okutulan, istifade edilen, anlama ve kavrama çabasının ürünü olan ilimler ile modern aklın ürünü olan ilimlerin bir araya getirilmesi, istifade esaslı bir veçhede değerlendirilmesi sık sık dile getirilmektedir. Günümüzde yeni sosyal bilimler anlayışının nasıl olması gerektiği bu sempozyumun temel tartışma konusudur. Aynı şekilde bilim dalının kendi içinde alt uzmanlık alanlarıyla ilgili sorunlar dini bilimler için de geçerlidir. Bunlar; (1) ana bilim dallarının taksimi ve inter-disipliner çalışmalara olan ihtiyaç, (2) dini kültürün muhafazası ve teşekkülünde asgari bilgi bütünlüğü, (3) uzmanlık alanı dışındaki dini bilimlerde yüzeysel bilgi birikimi, (4) ansiklopedik âlim portresi, (5) ilim-amel bütünlüğü şeklinde kategorize edilebilir. Düzenleyeceğimiz “Uluslararası Geçmişten Geleceğe İslam Medeniyetinde Bilgi Bütünlüğü Sempozyumu”nda özellikle dini ilimlerde bilgi bütünlüğü sorunsalı ele alınacaktır.

Beginning from the late Ottoman period, the subjects of tradition and theory have been the subject of many debates. These concepts also have been the subject of westernization and modernization efforts as well as the search for renewal and rebellion in religious sciences. In this process, it is emphasized that the continuation, institutionalization and utilization of the traditional learning rings are important, and it is significant to re-design them according to the principles of meaning and need. In this framework, it is often mentioned that the sciences which are studied and worked for centuries, are the product of the comprehension and understanding efforts, and the gathering of the sciences which are the products of modern reasoning, and their evaluation in a basis of benefit. In fact, the Enlightenment and the French Revolution, which emerged with the Renaissance and Reform Movements in Western Europe, have initiated a new process for Western Europe and the world. The earlier period of this process is called as traditional and the later period is called as modern. Everything that was tried to get away from it was evaluated in this “old” category and it was called as “traditional”. From ignorance to sovereignty, religious bigotry to existing social hierarchy and inequality in wealth distribution to old institutions, everything is included in the concept of “traditional”. The basis of this bipolarity is the unshakable belief in scientific knowledge based on rationality and empirical observation. However, the historical and social processes and the scientific studies on them have revealed the problems that the modernization theory has brought with its opposite-pole approach in the form of “tradition-modernity”. In this symposium, especially in the religious sciences, the problem of integrity of traditional/experiential knowledge and theories will be discussed. It is expected that scholars will contribute to the symposium, that will be held on July 11-12, 2019 in Istanbul hosted by Istanbul Sabahattin Zaim University (IZU) with the cooperation of Ankara Yildirim Beyazit University (AYBU) and Ankara Center for Thought and Research (ADAM), in terms of tradition, knowledge, hierarchy of knowledge, new meaning and construction efforts, utilization of traditional learning rings, and the connection of classical science rings with modern sciences.

التجربة والتقليد والنظرية عرضةً اعتبا ار العثماني كانت مواضيع ً من أواخر نهاية العصر للعديد من المناقشات، التجديد والتغريب والتمدن هذه المفاهيم ومثلها كانت العناوين الرئيسية لجهود التحديث. وحتى العلوم الدينية ظهرت فيها الدعوة للتجديد واإلحياء أيضاً.وفي هذا اإلطار يتم التأكيد على أهمية استمرار حلقات التعليم ا ضفاء الطابع المؤسسي عليه وكما أنه من المهم االستفادة من حلقات التعليم التجربي هذه كذلك يجب تزويدهم بالبنية التحتية وا عادة تصميمها من جديد وفقاً لمبادئ الفهم والحاجة. وفي هذا اإلطار كثر تك ارر مقولة "أن العلوم الت فيد منها ِّرست واست ُ ي د لعدة قرون والتي كانت نتيجة لجهود فهم هذه العلوم يجب دمجها مع العلوم التي هي نتيجة العقل الحديث ويجب تقييمها بوجه يمكن فيه االستفادة منها سوية. وفي الحقيقة مع ظهور مصطلح التنوير في أوربا بسبب حركات النهضة والتحرر بعد الثورة الفرنسية بدأ زمان جديد ألوربا وللعالم أجمع. فالعصور التي كانت توصف بالتقليدية أصبحت توصف بالعصور الحديثة بعد هذه الفترة. وكل شيء أريد االبتعاد عنه وصف بأنه من األعراف والتقاليد القديمة. الجهل وتسلط الكنيسة والتعصب الديني والطبقية وعدم التساوي في توزيع الثروات وح تى المؤسسات العائدة للعصر القديم كل هذه األشياء أُدخلت تحت عنوان التقاليد والعادات. هذان القطبان اللذان ظهرا على الساحة أصبحا يعتمدان في األساس على المعرفة العلمية الناتجة عن التفكير العقالني والمالحظة التجريبية. لكن في التاريخ المعاصر أجريت فيه األبحاث االجتماعية التي تهدف للجمع بين التجارب والتقاليد والحداثة أدت بجمعها بين النقيضين لبروز مشاكل ظهرت على السطح. وسيتم تناول مشكلة الجمع بين النظريات التقليدية والمعرفة التجريبية في العلوم االجتماعية بشكل عام و العلوم الدينية بشكل خاص في هذا المؤتمر. والمؤتمر سينعقد بتار يخ 11-12 تموز 2019 باالتفاق بين مركز الدراسات والبحوث بأنقرة وجامعة صباح الدين الزعيم وجامعة يلدرم بيازيد في إسطنبول، في جامعة صباح الدين الزعيم بوصفها صاحبة الدار وسينظمه رجال العلم والباحثين. نأمل من العلماء والمفكرين والباحثين المساهمة في هذا المؤتمر الهادف إلى تالقي العلوم الحديثة مع العلوم التجريبية، واستفادة المفكرين من مجالس العلم التقليدي والتجربي القديم وجهود الفهم واإلحياء في العلوم العصرية الحديثة.