Helal ve Sağlıklı Gıda

Abstract

Bütün inanışlarda insan yaşantısını düzenlemeye yönelik bazı yazılı veya yazılı olmayan kurallar vardır. Yiyecek ve içeceklerle ilgili çoğu inanışta uygun görülen, övülen ve reddedilen bazı gıdalar bulunmaktadır. Özellikle ilahi dinler yani Müslümanlık, Musevilik ve Hıristiyanlık kapsamında incelendiğinde bu durum hakkında her bir dinde farklı ya da benzer kuralların mevcudiyeti görülebilir. Bu durum, günümüz teknolojisi, üretim teknikleri ve katkı maddeleri açısından değerlendirildiğinde, İslam dininde ‘Helal Gıda’ ve Musevilikte ‘Koşer Gıda’ kavramları, öne çıkmaktadır.Helal gıda, son yılların en güncel konuları arasındadır ve helal gıdaya olan ilgi ve talep, ülkemizde ve dünyada her geçen gün artarak devam etmektedir. Müslümanlar için Helal ve kaliteli gıdaları daima güvence altına almak, sadece dini bir yükümlülük olarak değil aynı zamanda aktif ve sağlıklı bir yaşam için de önemlidir. Son yıllarda artan Helal gıda talebi, sadece Müslümanlardan değil, aynı zamanda gıda güvenliği ve kalitesinde (tayyip gıda) ekstra güvenlik isteyen diğer tüketicilerden de kaynaklanmaktadır. İslâm dinine göre Helal gıda; yenilmesine içilmesine izin verilen gıdadır. İlgili olarak helal gıda; dini, hijyenik ve sağlık bakımından mahzursuz anlamına da gelmektedir. Gıdaların sağlık boyutu yanında bir de dini boyutu vardır. Zira dindarlar özellikle de Müslümanlar, inançları gereği, tükettikleri gıdanın güvenli olması yanında helal olmasına da önem vermektedirler. Hatta işin dini boyutu bir adım daha öne çıkmaktadır. Dinin kesin bir dille yasakladığı bir gıdanın, gıda güvenliği açısından sahip olduğu nitelik, bir müslüman için çok da önemli değildir. Gıda sanayiinin ulaştığı teknolojik seviye, gıda ürünlerinin çeşitlenmesi, genetiği değiştirilmiş gıdalar, gıda katkı maddelerinin kaynağı ve çeşitliliği, uluslararası ticaretin artması, refah seviyesinin artması ile beraber ulaşım imkanlarının gelişmesi, günümüzde gıdaların helalliği konusunu geçmişe göre daha da karmaşık hale getirmiştir.Bu ders kitabı, Necmettin Erbakan Üniversitesi ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümlerinin müfredatlarında seçmeli ders olarak yer alan ve seçmeli olmasına rağmen öğrencilerimizin yoğun ilgisini çeken “Helal ve Sağlıklı Gıda” ile “Helal ve Koşer Gıdalar” dersleri için hazırlanmıştır. Ders notunda; helal gıda, sağlıklı gıda ve gıda güvenliği kavramları çerçevesinde çeşitli inanışlara göre özellikle de İslam dinine göre helal kavramı etraflıca açıklanarak; haram ve şüpheli gıdalar elealınmıştır. Helal ve sağlıklı gıdaya ulaşmak evrensel bir haktır. Tüketicilerin bu evrensel hakkı elde etmelerinde gıda mühendislerinin sorumluluğu büyüktür. Bu ders notunun, öğrencilerimizin meslek hayatına atıldıklarında bu sorumluluğu layıkı ile yerine getirmelerine katkı sağlaması en büyük dileğimizdir. Yaklaşık on yıldır, bizim de içinde yer aldığımız her branştan (fıkıh, tıp, gıda, kimya, eczacılık, biyoloji, mikrobiyoloji, veterinerlik vb) 20’yi aşkın bir akademisyen grubu, Helal ve Sağlıklı Gıda Platformu çatısı altında, helal ve sağlıklı gıda konusunda interdisipliner çalışmalar yürütmüş ve bu çerçevede bir çok toplantı, çalıştay ve kongre düzenlemişlerdir. Bu platform çatısı altında yapılan çalışmalar neticesi, Helal ve Sağlıklı Gıda konusunda çok zengin bir görüş, düşünce ve literatür birikimi olmuştur. Bu ders kitabında yer alan konuların önemli bir bölümünün yazılması, bu çalışmalar sırasında görüşülen konular, değerlendirilen kaynaklar ve ortaya çıkan sonuçlardan yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu hususta emeği geçen platform üyesi bütün hocalarımıza, arkadaşlarımıza ve kitabın basımını gerçekleştiren İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Rektörlüğüne şükranlarımızı arz ediyoruz. Prof. Dr. Selman TÜRKER Prof. Dr. Hasan YETİM Eylül - 2020