Tüketici davranışlarında algılanan risk ve sosyal medya fenomenlerinin algılanan risklerin azaltılmasındaki rolü

Abstract

Bu çalışmada, tüketici davranışlarında algılanan risk faktörü, son yıllarda milyonlarca genç tarafından takip edilen sosyal medya fenomenlerinin algılanan risklerin azaltılmasındaki rolünün belirlenmesi vebu faktörler arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Algılanan risk kişiye özgü bir kayıp beklentisi olarak kabul edilmektedir. Araştırmalar sonucu algılanan risk insanların satın alma kararını ve satın alma davranışlarını en fazla etkileyen kavramlardandır. Algılanan risk faktörü tüketicilerin satın alma eylemini gerçekleştirmeden önce hissettiği psikolojik bir durumdur. Algılanan risklerin azaltılmasında ihtiyaç duyulan en önemli etkenlerde bazıları ise güven hissi, itibar duygusu, bilgidir. Tüketiciler bu risklerin azaltılması için gerekli olan ihtiyaçlarını farklı şekillerde gidermeye çalışmaktadırlar. Sosyal medyada çok fazla kullanıcı tarafından takip edilen fenomen olarak tanımlanan kişiler de, algılanan risklerin azaltılmasında önemli bir fonksiyona sahiptir. Çalışmanın araştırma kısmında kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak yüzyüze anket çalışması uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul'da farklı üniversitelerde lisans ve lisansüstü bölümlerde eğitim alan 400 öğrenciden oluşmaktadır. Anket formunun ilk bölümünde öğrencilerin demografik özelliklerine ilişkin 3 soru, ikinci bölümünde sosyal medya ve internet kullanımına ilişkin 7 soru, üçüncü bölümünde algılanan risklere ilişkin 18 soru, dördüncü bölümünde sosyal medya fenomenlerine ilişkin 17 soru yönetilmiştir. Anketin üçüncü bölümünde ise altı faktör risk ölçeği unsurlarından olan performans risk (PR), finansal risk (FR), sosyal risk (SR), fiziksel risk (CR), psikolojik risk (HR), zaman riski (ZR) olarak adlandırılan 6 boyutta risk düzeyleri değerlendirilmiştir. Risk düzeylerine ilişkin 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın verileri IBM SPSS 22 programı ile analiz edilmiştir. Veriler "Faktör Analizi", "Korelasyon Analizi", "Regresyon Analizi" ve istatistiki test teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre, sosyal medya fenomenlerinin tüketicilerin risk algılarını azaltmada bir etkileri olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

The study aims to determine the perceived risk factor in consumer behavior and the role of social media phenomena that have been followed by millions of young people in reducing perceived risks. The perceived risk factor is a psychological state that all consumers feel before performing the purchase action. The most important thing needed in reducing perceived risks is information. Consumers try to meet their information needs in different ways. People who are defined as a phenomenon in social media and have a high number of followers also have an important function in providing the necessary information in reducing perceived risks. In the research part of the study, data was collected from 400 people using face-to-face survey method using convenience sampling method. Participants consist of 400 students who have undergraduate and graduate education in different universities in Istanbul. In the first part of the questionnaire form, 3 questions about the demographic characteristics of the students, 7 questions on the use of social media and internet in the second part, 18 questions on the perceived risks in the third part, and 17 questions on the social media phenomena in the fourth part were managed. In the third part of the survey, six factors called six-factor risk scale, namely performance risk (PR), financial risk (FR), social risk (SR), physical risk (CR), psychological risk (HR), time risk (ZR) levels were evaluated. A 5-point Likert scale was used for risk levels. The data of the research were analyzed with IBM SPSS 22 program. The data were analyzed using "factor analysis", "correlation analysis", "regression analysis" and statistical test techniques. According to the findings obtained as a result of the analysis, it was concluded that social media phenomena did not have an impact on reducing consumers' perceptions of risk.