Özel okullarda çalışan kadın öğretmenlerin kraliçe arı sendromu ile ilgili görüşleri

Abstract

Kadınların birbirlerinin kariyerlerine engel olma durumu Kraliçe arı Sendromu(KAS) olarak anılır. Bu araştırmanın amacı, özel okullarda çalışan kadın öğretmenlerin kraliçe arı sendromu ile ilgili görüşlerini incelemektir. Araştırmaya, İstanbul’da çeşitli özel okullarda görev yapan kadın öğretmenler katılmıştır. Araştırmada, Covid-19 pandemisi nedeniyle “uygun örnekleme” yöntemi uygulanmıştır ve ulaşılan 45 kadın öğretmenin KAS ile ilgili görüşleri ortaya konmuştur. Bu nedenle nitel araştırma yöntemlerinden, fenomonoloji modeli kullanılmıştır. Görüşmeler yaklaşık 45-50 dakika sürmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, içerik analizi ile değerlendirilmiştir, Veri analizi sonucunda, 4 ana tema altında toplam 6 alt tema kümelenmiştir. Yöneticilerin özellikleri ana teması altında kadın yöneticilerin özellikleri ve erkek yöneticilerin özellikleri alt teması, kraliçe arı özellikleri ana teması altında yıkıcı özellikler alt teması, kraliçe arı ile çatışma sonuçları ana teması altında karşılıklı kaybetme alt teması ve kadın ağırlıklı yönetim özellikleri teması altında, engelleyici ortam ve destekleyici ortam alt temaları bulunmaktadır. Araştırma sonucunda, KAS yaşayan kadın öğretmenlerin olumsuz tecrübelere sahip olduğu, kadın öğretmenlerin kadın okul müdürlerine karşı ağırlıklı olarak olumsuz davranış ve özellikler atfettiği ortaya koyulmuştur. Dolayısıyla iki tarafın da kaybetmesine yol açan KAS durumlarının eğitim kurumlarında yaşanmaması oldukça gerekli ve önemlidir.

The condition of women interfering negatively with each other's careers is referred to as Queen Bee Syndrome. The aim of this study is to examine the views of female teachers working in private schools about queen bee syndrome. In this study, the opinions of 45 female teachers working in private schools in Istanbul about QBS were taken. Due to the Covid-19 pandemic, the "convenience sampling" method was preferred. The phenomenology model, one of the qualitative research methods, was used in the study. The data obtained as a result of the research were evaluated by content analysis. As a result of the data analysis, a total of 6 sub-themes were clustered under 4 main themes. Under the main theme of the characteristics of managers, there is a sub-theme of characteristics of female managers and characteristics of male managers. Destructive traits are a sub-theme under the main theme of queen bee traits. Under the main theme of conflict results with the queen bee is the sub-theme of mutual loss. Under the theme of management features predominantly women, there are sub-themes of disabling environment and supportive environment. In this study female teachers who met queen bee syndrome have negative experiences, and female teachers mostly attributed negative behaviors and characteristics to female principals. Therefore, it is important that queen bee syndrome situations that cause both parties to lose are not experienced in our schools.