Shıgellozıs (Dizanteri) ve Bakım Yönetimi

Abstract

Shigellozis (dizanteri) shigella türlerinin neden olduğu akut olarak gelişen sindirim sistemi en feksiyonudur. Shigellanın dizanteri etkeni ola rak kabul edilişi 1800’lü yıllara dayanmaktadır (1). Basillli shigellozis olarak adlandırılan en feksiyon tablosunun etkeni olan Shigella, Japon mikrobiyolog Kiyashi Shiga tarafından izole edilmiş bir etkendir. Dizanterinin halk sağlığı üzerindeki etkisi ajanın keşfinden sonraki yüz yıllarda bile hissedilmeye devam etmektedir (2). Shigellanın tıp tarihinde önemi benzer sizdir. Escherichia coli ile çok yakın genetik ilişkisinin bulunması bakteriyel bulaşıcı has talıklara ilişkin teknik ve bilgideki ilerleme lerin gelişimine olanak sağlamıştır (2). Shi gella enfeksiyonundan kaynaklanan hastalık yüküne ilişkin tahminler, çalışılan popülas yona, kullanılan teşhis testine ve araştırma sonuçlarını küresel popülasyona genellemek için kullanılan yöntemlere bağlı olarak de ğişir. Kullanılan yöntemler ne olursa olsun, shigella enfeksiyonları dünya çapında enterik enfeksiyona neden olan en yaygın dört patojen arasındadır (3). Shigella sporsuz şekilde çoğalan gram (-) bir bakteridir. E. coli ile genetik benzerliğe rağmen hareketsizdir. Mide asidine karşı dirençlidir. Bu durum çok az sayıda organizmanın hastalık oluşturabileceği anlamına gelmektedir. Başlan gıçta ince bağırsakta çoğalır, daha sonra kolona yayılır. Kişiden kişiye yayılır, toplu yaşanılan ortamlar, tuvaletler ve kirli sular vektör olarak bilinmektedir. Daha az yaygın olarak gıda kay naklı olarak da yayılabilmektedir (4).