Kişilik özellikleri ve obsesif kompulsif bozukluk belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi

dc.contributor.advisorAltunkaya Erdoğmuş, Ayşe
dc.contributor.authorDoğrusöz, Ümmügülsüm
dc.date.accessioned2026-11-06T13:58:46Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.description.abstractMevcut çalışma Eysenck kişilik özellikleri ile obsesif kompulsif bozukluk belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel desenle nicel olarak yürütülen çalışmaya 18-65 yaş aralığında yer alan 316 kişi çevrim içi olarak katılmıştır. Katılımcıların 168'i (%53.2) kadın ve 148'i (%46.8) erkektir. Veri toplama sürecinde, Demografik Bilgi Formu, Eysenck Kişilik Anketi-Gözden Geçirilmiş Kısaltılmış Formu (EKA-GGK), Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri (VOKE), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-8 (DDGÖ-8) kullanılmıştır. Hipotezler doğrultusunda, Bağımsız Örneklem T-Testi, Mann Whitney U Testi, Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis H Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve stepwise yöntemiyle çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarında, nörotisizmin OKB'nin tüm alt boyutlarıyla pozitif yönlü istatistiksel ilişkide olduğu bulunmuştur. Buna karşın, dışa dönüklük OKB alt boyutları ile negatif bir ilişki sergilerken, yalnızca OKB biriktirme alt boyutunda anlamlı ilişki görülmemiştir. Psikotisizm ile OKB alt boyutları arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda, OKB toplam puan ve alt boyutlarında kabullenmeme, belirsizliğe tahammülsüzlük ve nörotisizmin en çok rastlanılan anlamlı yordayıcılar olduğu görülmüştür. Aracılık analizi sonuçlarına göre belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün nörotisizm ile OKB belirtileri arasındaki ilişkide kısmi aracılık; dışa dönüklük ile OKB belirtileri arasındaki ilişkide ise tam aracılık etkisi olduğu bulunmuştur.
dc.description.abstractThe present study was conducted to examine the mediating roles of intolerance of uncertainty and emotion regulation difficulties in the relationship between Eysenck's personality traits and obsessive-compulsive disorder (OCD) symptoms. The research was carried out quantitatively using a relational design, with 316 participants aged between 18 and 65 recruited online. Among the participants, 168 (53.2%) were female and 148 (46.8%) were male. During the data collection process, the Demographic Information Form, the Eysenck Personality Questionnaire-Revised Abbreviated Form (EPQ-RAF), the Vancouver Obsessional Compulsive Inventory (VOCI), the Intolerance of Uncertainty Scale-12 (IUS-12), and the Difficulties in Emotion Regulation Scale-8 (DERS-8) were used. Based on the hypotheses, Independent Samples T-Test, Mann Whitney U Test, Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis H Test, Pearson Product-Moment Correlation Analysis, and multiple linear regression analyses were performed. Results from the correlation analysis indicated that neuroticism was positively and significantly associated with all OCD subdimensions. While extraversion was negatively and significantly associated with OCD subdimensions, no significant relationship was found only with the hoarding subdimension. No significant relationships were found between psychoticism and OCD subdimensions. The results of multiple regression analysis showed that non-acceptance, intolerance of uncertainty, and neuroticism were the most common significant predictors of the total OCD score and its subdimensions. Mediation analysis revealed that intolerance of uncertainty and emotion regulation difficulties partially mediated the relationship between neuroticism and OCD symptoms and fully mediated the relationship between extraversion and OCD symptoms.
dc.identifier.citationDoğrusöz, Ü. (2025). Kişilik özellikleri ve obsesif kompulsif bozukluk belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Tez No. 1002233]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4PUamHBB-QkmStxF00VECb-gKHkP_SeWdneaauNPQ61W
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12436/9812
dc.identifier.yoktezid1002233
dc.language.isotr
dc.publisherİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectKişilik özellikleri
dc.subjectObsesif Kompulsif Bozukluk
dc.subjectBelirsizliğe Tahammülsüzlük
dc.subjectDuygu Düzenleme Güçlüğü
dc.subjectPersonality Traits
dc.subjectObsessive-Compulsive Disorder
dc.subjectIntolerance Of Uncertainty
dc.subjectDifficulties In Emotion Regulation
dc.titleKişilik özellikleri ve obsesif kompulsif bozukluk belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi
dc.title.alternativeThe investigation of the mediating roles of intolerance of uncertainty and difficulty in emotion regulation in the relationship between personality traits and obsessive compulsive disorder symptoms
dc.typeMaster Thesis
dspace.entity.typePublication

Dosyalar

Orijinal paket

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
kisilik-ozellikleri-ve-obsesif-kompulsif-bozukluk-belirtileri-arasindaki-iliskide-belirsizlige-tahammulsuzluk-ve-duygu-duzenleme-guclugunun-araci-rollerinin-incelenmesi.pdf
Boyut:
2.3 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format

Lisans paketi

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: