Bankacılık sektöründe net faiz gelirlerinin belirleyicileri: Türkiye örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı, 2005-2016 yılları arasında Türk bankacılık sektöründe faaliyette bulunan ticari bankaların net faiz gelirlerini etkileyen bankaya özgü faktörleri saptamaktır. Bu hususta araştırmaya konu olan veri seti, Borsa İstanbul'da işlem gören ticari bankaların çeyreklik verilerinden oluşmaktadır. Çalışmanın bağımlı değişkeni ticari bankaların net faiz geliri olup, bağımsız değişkenleri ise bankalara özgü içsel değişkenlerin yanı sıra küresel finansal kriz kukla değişkenidir. Analiz kapsamında net faiz marjı modelinin tahmin edilmesinde otokorelasyon, değişen varyans ve yatay kesit bağımlılığı sorunlarını dikkate alan Standart Hataları Düzeltilmiş Panel Yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre bankaların net faiz gelirleri ile likidite riski, mevduat oranı ve işlem maliyetleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki mevcuttur. Bu sonuçlar göstermektedir ki bankaların işlem maliyetlerine, mevduat düzeylerine ve likidite düzeylerine ilişkin artışlar net faiz marjlarının artmasına neden olmaktadır. Bununla beraber, çalışmada bankaların faiz dışı gelirleri ve faiz marjı arasında da negatif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, banka büyüklüğü, banka sermayesi, takipteki krediler ve küresel finansal krizi temsil eden kukla değişken ile net faiz marjları arasında istatistiki olarak anlamlı sonuçlar tespit edilememiştir.

The aim of this study is to identify bank-specific factors that affect net interest income of commercial banks operating in the Turkish banking sector during the 2005-2016 period. The data set of this study consists of quarterly data for commercial banks traded on the Istanbul Stock Exchange (BIST). The dependent variable of this study is the net interest income of the commercial banks and the independent variables are the global financial crisis dummy variables as well as the bank specific variables. Within the context of the analysis, the Panel Corrected Standard Error (PCSE) method, which takes into account the problems of autocorrelation, heteroscedasticity and cross section dependence, is employed for estimating the net interest margin model. According to the results of the analysis, there is a positive and significant relationship between liquidity risk, deposit ratio, and operating costs and net interest margins of commercial banks and these results show that the increases in the operating costs, deposit level, and liquidity level cause bank net interest margins to increase. Nevertheless, a negative and significant relationship is also found between non-interest incomes and net interest margins in the study. In addition, we do not find statistically significant results for the bank size, bank capital, non-performing loans, and the dummy variable representing the global financial crisis.