Psikolojik belirtilerin yordayıcıları olarak ölüm kaygısı, anlamsızlık, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik

Abstract

Tez çalışmasında psikolojik belirtilerin yordanmasında ölüm kaygısı, anlamsızlık, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esnekliğin rolü incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi 18-68 yaş aralığında bulunan 396 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların 263'ü (%66,41) kadın ve 133'ü (33,59) erkektir. Araştırma kapsamında bireylerin, psikolojik belirti, ölüm kaygısı, anlamsızlık, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik düzeyleri incelenmiştir. Veri toplamak amacıyla Demografik Bilgi Formu, Kısa Belirti Ölçeği, Ölüm Kaygısı Ölçeği, Yaşamda Anlam Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Kabul ve Eylem Formu-II kullanılmıştır. Demografik bilgi formunun içerisinde yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum ile ilgili sorular bulunmaktadır. Psikolojik belirtiler, ölüm kaygısı, yaşamda anlamın varlığı, yaşamda anlam arayışı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon tekniği değerlendirilmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre psikolojik belirtiler, ölüm kaygısı, yaşamda anlamın varlığı, yaşamda anlam arayışı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik arasında 0,22 ile 0,71 aralığında istatistiksel açıdan anlamlı derecede ilişkiler bulunmaktadır. Ölüm kaygısı, yaşamda anlamın varlığı, yaşamda anlam arayışı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esnekliğin psikolojik belirtileri yordama düzeylerini değerlendirmek için hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. İlk adıma ölüm kaygısı, ikinci adıma yaşamda anlamın varlığı ve yaşamda anlam arayışı, üçüncü adıma ise belirsizliğe tahammülsüzlük, dördüncü adıma psikolojik esneklik dahil edilmiştir. Psikolojik belirtilerin yordanmasına ilişkin yapılan hiyerarşik regresyon analizine göre ölüm kaygısı, yaşamda anlamın varlığı, yaşamda anlam arayışı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik birlikte psikolojik belirtileri yordamaktadır. Son olarak değişkenlerin cinsiyete ve eğitim düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

In this thesis, the role of death anxiety, meaninglessness, intolerance of uncertainty and psychological flexibility in predicting psychological symptoms was investigated. The sample of the study consists of 396 individuals between the ages of 18-68. The participants were 263 (66.41%) female and 133 (33.59%) male. Within the scope of this research, psychological syptoms, death anxiety, meaninglessness, intolerance of uncertainty and psychological flexibility levels were examined. Demographic Information Form, The Brief Symptom Measure-25, Turkish Death Anxiety Scale, Meaning in Life Questionnare, The Intolerance of Uncertainty Scale and Acceptance and Action Questionnaire-II were used for data collection. In the demographic information form, there are questions about age, gender, education level, relationship status. The relationships between psychological syptoms, death anxiety, meaning of life, search for meaning, intolerance of uncertainty and psychological flexibility were evaluated using the Pearson's Product Moment Correlation technique. According to the results of the correlation analysis show that, psychological syptoms, death anxiety, meaning of life, search for meaning, intolerance of uncertainty and psychological flexibility there is a statistically significant correlation with in the range of 0.12 and 0.47. Hierarchial Regression Analysis was conducted to evaluate the predictive levels of death anxiety, meaning of life, search for meaning, intolerance of uncertainty and psychological inflexibility for the death anxiety. The first step included death anxiety, the second step included the existence of meaning in life and the search for meaning in life, the third step included intolerance of uncertainty, and the fourth step included psychological flexibility. Looking at the results of hierarchical regression analysis, it was found that death anxiety, meaning in life, search for meaning, intolerance of uncertainty and psychological flexibility predicted 51% of obsessions in a statistically significant way. Finally, a study was conducted to determine whether the variables differed according to gender and education. At the end of the study, the findings were evaluated by considering the information in the literature.