Dünya'da su yönetimi özelleştirmeleri ve Türkiye'ye uygulanabilirliği

Abstract

Su, yaratılışın ve yaşamın kaynağıdır… Vazgeçilemez, ikame edilemez… Bu değerli kaynağın kullanımında ve yönetiminde gerekli özen gösterilmediği taktirde, suyun gelecek nesillere sağlıklı olarak aktarılmasından söz edilemez. Dünya'da ki herkesin suyu eşit koşullarda erişim ve kullanma hakkına sahip olması gerekliliği ve bu nedenle de yapılan her değişikliğin bu hak korunarak yapılması gerektiği vurgulanmalıdır. Sürdürülebilir kalkınmanın temelindeki en önemli ihtiyaçlardan birini oluşturan tatlı su arzı ve bu arzdaki kalite; ekonominin suya bakışını değiştirerek, onu piyasa malı haline getirmektedir. Bu noktada önem kazanan kaliteli ve sürdürülebilir su yönetiminde özel sektörün, daha başarılı olacağı düşüncesi küresel kuruluşlar ve şirketler tarafından bir öneri veya bazı noktalarda şart olarak ileri sürülmektedir. Mali yüklerin hükümet bütçesinden çıkarılması ihtiyacı, hizmet kalitesinin verimsizliği, hizmetin genişletilememesi, yönetimlerdeki yetersizlikler; su yönetiminde özelleştirmenin tercih edilmesinin temelini oluşturmaktadır. Su yönetiminde özelleştirmeler; farklı yöntemler kullanılarak dünyada gerçekleştirilirken buna bağlı sonuçlarda gözlemlenmektedir. Bu tezde, dünya'da ki su yönetimi özelleştirme ve yönetim modellerinde, çeşitli ülke örnekleri incelenmiştir. Bu incelemelerde ülkelerdeki yasal düzenlemeler, kuruluşlar, fiyatlandırma, tarife düzenlemeleri, müşteri hizmetlerine yer verilirken dünya'nın su yönetiminde özelleştirmeye bakışı irdelenmiştir. Ülkemizin özelleştirmeye bakışındaki son durum ve su yönetiminde örneklem seçilen İstanbul ili örneğinde Türkiye'de su yönetimi yapılanmasına yer verilmektedir. Dünya'daki su konulu hukusal ve yönetimsel mevzuatlardaki son değişiklikler onun yönetimindeki yeni koşulları düzenlemektedir. Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik müzakerelerinde çevre konulu uyması gereken ön koşullardan birisi entegre havza yönetimidir. Ülkemizde su yönetiminde mevzuat değişiklikleriyle, kurumlar arasındaki diyalog eksikliği giderilmek istenmekte ve yeni kurulacak kurumlarla su yönetiminde etkinliğin ve verimliliğin arttırılması hedeflenmektedir. Bu çerçevede tezde, dünyadaki su yönetimi özelleştirme örneklerine ve sonuçlarına bakılmakta ve Türkiye'deki uygulanabilirliği incelenmektedir. Bu incelemelerde su hakkı temel alınarak, sonuç bölümündeki ülke incelemelerinde örneklem olan İngiltere, Fransa, Güney Kore durum analizi yapılmaktadır. Bu durum analizine göre; örneklem ülkelerin başarılı bulunan yönlerinin ülkemiz su yönetimine uygulanabilirliği analiz edilmektedir.

Water is the source of creation and life ... It is Indispensable, irreplaceable. It is not possible to say that water can be transferred to future generations in a healthy way, Unless necessary care is taken in the use and management of this valuable source. It is important to emphasize that everybody in the world has equal rights in term of use and access to water, due to this reason it must be stated that every modification in term of water must be done considered by protecting this right. The most important basis of sustainable development constitute of freshwater supply and the quality of this supply. By changing the way the economy looks, it makes it marketable. The idea of qualified and sustainable water management can be provided by private sector more successfully has been asserted as a condition in some points or a recommendation by global organizations and companies. The need to derive financial burdens from the government budget, the inefficiency of service quality, the inability to expand service, the inadequacies of governance; are the basis for the preference of privatization in water management. Privatization in water management is carried out in different parts of the world using different methods. In this thesis, examples of various countries in water management privatization and management models in the world are examined. In this study; legal regulations in the countries organization, pricing, tariff setting, customer services in the countries, the view of privatization in the world water management has been examined. In this thesis, the latest view of privatization in Turkey has been analyzed and Istanbul is selected as as an example of water management and its water management structure has been examined. The recent changes in the water and governmental legislation on the world regulate the new conditions in its administration. One of the preconditions on Turkey to comply with the environment in the European Union accession negotiations is an integrated water basen management. By changing the legislation in the water management in our country, it is aimed to eliminate the lack of dialogue between the institutions and to increase efficiency and productivity in the water management with the institutions to be newly established. In this context this thesis examines the example of the privatization of water management in the world and the results of these examples. These study also focus on the applicability of these examples in Turkey. This study, based on the water right in its analyses and examples. In the final section of the thesis UK, France, South Korea are analyses in according to their water management and privatization and the feasibility of successful sampling directions of sample countries to the water management of our country is analyzed.