Türkiye’deki Parlamenterlerin Toplumsal Cinsiyet Algısı: Kalitatif Çalışma

Abstract

Toplumsal cinsiyet konusu son yıllarda oldukça vurgulanan ve gündemde bulunan bir konusudur. Tarihsel süreç̧ boyunca ataerkil yapı etkisiyle ikincil konumda olan kadınlar, günümüzde halen cinsiyetçi algıya ve onun yarattığı toplumsal baskıya karşı mücadelelerini sürdürmektedirler. Türkiye’de toplumsal cinsiyet algısı, karşımıza kadına karşı şiddet, namusun kadına atfı, namus cinayetleri, cam tavan, ücret eşitsizliği gibi çeşitli şekillerde çıkmaktadır. Türkiye’deki parlamenterlerin toplumsal cinsiyet hakkındaki görüşleri de Türkiye gündemi için oldukça önemlidir. Bu araştırma; Türkiye’deki parlamenterlerin, toplumsal cinsiyet algısını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Bu araştırma, Ocak 2022- 2023 tarihleri arasında, nitel araştırmanın fenomenolojik araştırma deseni kullanılarak tasarlanmıştır. Araştırma örneklemini TBMM’nde görev yapan milletvekillerinden çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul etmiş 21 kişi oluşturmaktadır. Görüşmeler kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, bireysel olarak gerçekleştirilmiştir. Türkiye’deki parlamenterlerin toplumsal cinsiyet algısı ile ilgili 6 ana kategori belirlenmiştir. Bu kategoriler; Türkiye’deki toplumsal cinsiyet algısı, siyasette cinsiyet eşitliği, kadın politikacıların hakları, Türkiye’de parlamenter olmak, kadın politikacıların başarı durumu, siyasette cinsiyetçi söylemlerdir. Cinsiyetin kadın ve erkek olarak iki cinsten oluştuğuna, kadına ve erkeğe yüklenen rollerin farklı olduğuna, kadınların daha çok ev ve aile hayatında erkeklerin ise kamusal ve sosyal alanda aktif olduğu bununla birlikte her cinsiyetin kendi alanında daha başarılı olduğu kanısının yaygın olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda kadın cinsiyete sahip parlamenterlere verilen görevlerin erkek parlamenterlere verilen görevlerden daha hafif ve alt makamlar olduğu, parlamentoda bulunma oranlarının oldukça düşük olduğu, kota uygulamasının getirilmediği ve erkek parlamenterlerin bu konudaki görüşlerinin olumsuz olduğu tüm bu görüşlerin ise toplumsal cinsiyete bağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The issue of gender is a topic that has been emphasized and on the agenda in recent years. Women, who have been in a secondary position with the effect of patriarchy throughout the historical process, continue their struggle against sexist perception and the social pressure it creates. The perception of gender in Turkey appears in various forms such as violence against women, attribution of honor to women, honor killings, glass ceiling, and wage inequality. The views of parliamentarians in Turkey on gender are also very important for Turkey's agenda. This research was conducted to determine the gender perception of parliamentarians in Turkey. This research was designed using the phenomenological research design of qualitative research between January 2022 and 2023. The research sample consists of 21 people who voluntarily agreed to participate in the study among the deputies serving in the Grand National Assembly of Turkey. Since there is no set rule for the sample size in qualitative research designs and the sample size has a flexible structure that can be decided in accordance with the research question and purpose, the sample size was obtained by the method of reaching theoretical saturation. The interviews were conducted individually using the personal information form and the semi-structured interview form. Six main categories related to the gender perception of parliamentarians in Turkey have been determined. These categories are gender perception in Turkey, gender equality in politics, rights of women politicians, being a parliamentarian in Turkey, the success status of women politicians, and sexist discourses in politics. It has been determined that gender consists of two sexes, men, and women, and that the roles assigned to men and women are different, Women are more active in home and family life, while men are active in public and social spheres. However, it has been concluded that each gender is more successful in its own field. Accordingly, it has been concluded that the duties assigned to female parliamentarians are lighter and lower than those assigned to male parliamentarians, their participation rates are quite low, the quota application has not been introduced, and the views of male parliamentarians on this issue are negative, and all these views are gender related.