İslam Fıkhına Göre Nebiz ve Nebize Benzeyen İçecekler ile Sıvı Gıda Maddelerine Bilimsel Yaklaşım

Abstract

Nebiz, ülkemizdeki karşılığı ile “şıra” diye bilinen özellikle yaş veya kuru haldeki hurma veya üzümden, parçalanıp sulandırılarak üretilmiş şekerli ve alkol içermeyen sıvı içecek grubudur. Günümüze kadar ulaşan fıkhi tartışmalarda, üretim benzerliği ve alkol oluşum riski dikkate alınarak, buğday, arpa, mısır, pirinç ve darı gibi nişastalı bitkisel; yoğurt kefir ve bal gibi hayvansal kaynaklı sıvı içecekler de nebiz kavramı içinde değerlendirilebilir. Bu çalışmada kullanılan “nebiz ıstılahı” ve “nebiz bazlı” ürünler ve benzerleri tabiri ise şeker ve nişasta içeren, şartlara bağlı olarak da alkol oluşum riski içeren içecek ve sıvı yiyecek gruplarını ifade etmektedir. Bu derleme çalışmasında, doğal hali ile etil alkol oluşturabilen, güncel haliyle İslam fıkhında nebiz ıstılahına dâhil edilmesi mümkün olan bazı şeker içerikli sıvı gıda maddelerinin, Müslüman tüketicilerin kullanım şekli, niyeti ve alkol içerikleri dikkate alınarak, nebiz-hamr ıstılahları bilimsel yönüyle karşılaştırılmış, insan sağlığı ve helallik durumları aktarılmış ve ilgili mevzuat özetlenerek önerilerde bulunulmuştur.

Nebiz, commonly known as “şıra” in our country what have been produced from the fresh and dried date or raisin by crushing and diluting with water, which is accepted as a sweet drink group without alcohol. The foodstuffs in nebiz terminology according to Islamic laws, the drinks which vegetative starchy material like wheat, barley, corn, rice and millet or animal-based ones like yoghurt, kefir and honey, which have been discussed in Islamic authorities up to date. In this domain the terminologies of “nebiz term” and “based of nebiz” imply the groups of liquid foodstuffs containing sugars and starch depending on the keeping conditions. In this study the liquid foodstuffs with sugars including nebiz products a much-debated question on an account of Islamic laws what is examined by the present scientific data for nebiz-hamr discrimination according to the using area of them and intention of Muslim consumers, to benefit for the human health, halal life and official regulations.