Hz. Peygamber'in hayatını konu alan çocuk kitaplarının din eğitimi bakımından incelenmesi: İlkokul dönemi

Abstract

İslam dinini etkili bir şekilde öğretebilmek için öncelikle bu dini en güzel şekilde yaşayan Hz. Peygamber'in tanınması gerekir. Bu sebeple Hz. Peygamber'in tanınmasında onun yaşayışının, karakterinin bilinmesi ve anlatılması büyük öneme sahiptir. Çocukluk döneminde Hz. Peygamber'in çocuklara anlatılması, tanıtılması ve çocuğun karakterinin oluşmasında etkili olabilmesi adına başvurulan materyallerin başında Hz. Peygamber'in hayatını anlatan çocuk kitapları gelmektedir. Bu çalışmada Hz. Peygamber'in hayatını anlatan ve ilkokul dönemi çocuklara hitap eden çocuk kitapları arasından 43 kitap örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmış, elde edilen veriler betimsel veri analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Örneklemde belirlenen 43 kitap, öncelikle çocuk edebiyatı bağlamında çocuk kitaplarının taşıması gereken unsurlar dikkate alınarak incelenmiş, ardından biçimsel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Din eğitimi bakımından aktarılan bilgilerin birbirine tutarlı ve doğru olması çok önemlidir. İncelenen kitaplarda dikkat çekici anlatım farklılıklarıyla karşılaşılması üzerine temel İslam kaynaklarından bu bilgiler araştırılarak çalışmaya eklenmiştir. İlkokul dönemi çocuğun gelişim özellikleri de dikkate alınarak kitapların içerikleri pedagojik unsurlar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Tüm bu değerlendirmeler neticesinde çalışmada incelenen kitapların, resim-metin uyumu açısından uygun olduğu ancak %47'sinde yazım yanlışı yapıldığı görülmüştür. Örneklemdeki çocuk kitaplarının içindekiler kullanımı %65 iken kaynakça kullanımının %14 olduğu tespit edilmiştir. Kitapların %42'sinde tazim ifadesi kullanılmayıp, %35'inde pedagojik olarak uygun olmayan anlatımlara yer verilmiştir. Elde edilen bu veriler ilkokul dönemi din eğitimi açısından değerlendirilmiştir.

In order to teach the religion of Islam in the best way, the Prophet, who lived the religion in the best way, should be known. For this reason, it is important to explain the life and character of the Prophet in recognition of him. Children's books about the life of the Prophet are at the forefront of the materials used to introduce the Prophet to children and help form a child's character. In this study, 43 children's books describing the life of the Prophet were collected as a sample. The document analysis method was used and the data were analyzed using the descriptive data analysis method. The 43 books in the sample were first examined in the context of children's literature by considering the elements that children's books should have, and then information was given about their formal features. It is very important that the information about religious education be consistent and accurate. Upon encountering remarkable differences in narration in the books, information from the main Islamic sources was added to the study. The contents of the books were evaluated within the framework of pedagogical elements, taking into account the developmental characteristics of primary-school children. The study found that the books examined were suitable in terms of picture-text compatibility, but spelling mistakes were made in 47% of them. It was determined that while 65% of the books had a Contents section, 14% had a bibliography. In 42% of the books, the expression of compensation was not used, and in 35% of the books pedagogically inappropriate expressions were included. These data were evaluated in terms of the quality of religious education for primary-school age children.