البعد النفسي للعمى والعزلة في شعر أبي العلاء المعري وأدبه العربي

Abstract

Bedenî rahatsızlıklar ve karşılaşılan müsibetler, genel anlamda insanın dünya hayatını olumlu veya olumsuz şekilde etkiler, fikir ve düşüncesinin şekillenmesinde izler bırakır. Bazı örnek şahsiyetler vardır ki, bu gibi olaylar, ibret ve hikmetlerle dolu hayatlarında daima olumlu yönde yansımaları olmaktadır. Bu şahsiyetlerden biri de meşhur şair Ebü’l-Alâ’ Ahmed b. Abdillâh b. Süleymân el-Ma’arrî (ö. 449/1057)’dir. Çocukluk yaşlarında iken (çiçek hastalığına yakalanarak) gözlerini kaybeden Ebü’l-Alâ, yaşadığı dönemde meydana gelen bazı fitnelerden kaçarak inzivaya çekilmiştir. “Saktü’z-zend” ve “Lüzûmü mâ lâ yelzem” adlı iki şiir divanında bu durumu görmek mümkündür. Körlüğünün ve münzevi olarak yaşamanın onun hayatı üzerinde değişik tesirleri olmuştur. Hayata karşı karamsarlığı, bazen ümitsizlik bazen de alay ederler endişesiyle başkalarının kendisini görmesini istememesi ve daima hüzünlü olması gibi münzevi hayatında ve kaleme aldığı şiirlerinde izleri görmek mümkündür. Diğer yandan çalışmamızda göürüleceği üzere kör-lüğün ve münzevi hayatın kendisine bahşettiği veya kazandırdığı birçok ibret ve hikmetlerler edebi eserlerinde tezahür etmiştir. Ebü’l-Alâ el-Ma’arrî’nin hayatı, edebiyatı ve özellikle divanının incelenmesi, fitnelerin yaygınlaştığı dönemlerde kötülük ve kötü insanların şerrinden uzaklaşmak amacıyla inzivanın yeri ve önemini kavramak bağlamında önem taşımaktadır. Bu makalede Ebü’l-Alâ’ Ahmed b. Abdillâh b. Süleymân el-Ma’arrînin edebi eserleri ile şiirlerinde körlük ve inzivanın psikolojik boyutu üzerinde durulacaktır.

Physical discomfort and encountered calamities, in general affects people's minds and thoughts and affects world life positively or negatively. There are some exemplary personalities that such events always have positive reflections in their lives full of signs and wisdom. One of these personalities is the famous poet Abu Ala Ahmed b. Abdullah b. Suleymân al-Maarrî (d. 449/1057). Abu Ala, who lost his eyes when he was a child (with smallpox), fled from some mischief that occurred during his life and secluded himself. It is possible to see this situation in his two poetry divisions called “Saktu'z-zend” and “Luzûmu mâ la yalzam”. Her blindness and secluded life had different effects on her life. It is possible to see the traces of these effects on his life and his poems such as and his poetry, such as pessimism towards life, not wanting people to see himself in fear of mocking and being always despair and sad. On the other hand, as it will be revealed in our study, many lessons and wisdom, which is granted or earned to himself by blindness and hermit life, manifested thanks to blindness and hermit life. The investigation of the life and divan of Abu Ala al-Maarri is important in the context of understanding the place and importance of the seclusion in order to get away from the evil and evil people's evil during the times of mischief. In this article, the psychological dimension of blindness and seclusion in the poetry of Abu Ala Ahmed b. Abdullah b. Suleyman al-Maarri, will be emphasized.