İslam entelektüel geleneğinde iktisadi boyutun teşekkülü: Şeybânî, Serahsî ve Kitâbu’l-Kesb (ıı)

Abstract

Bu derginin bundan önceki sayısında yayınlanan makalemizde Kitâbu’l-Kesb isimli eseri, hem metni, hem de içeriği itibariyle ayrıntılı bir incelemeye tabi tutacağımızı belirtmiş ve o makalede anılan metnin bazı problematik yönlerini tartışmanın yanı sıra, içeriğiyle ilgili genel bir değerlendirmede bulunmuştuk. Bu sayıda yer alan makalemiz, tahsisi olarak Kitâbu’l-Kesb’in “kesb” meselesine ilişkin içeriği üzerinde odaklanmaktadır. Kesbin tanımı, çeşitleri, yolları, alanları, mertebeleri, iktisadi faaliyet alanları veya mesleklerin hiyerarşik statüleri meselesi, fakirlik ve zenginlik tartışması, fakirliğe sabrın mı yoksa zenginliğe şükrün mü daha değerli olduğu meselesi, kesb ve tevekkül meselesi ve ihtiyaç üstü mal kazanma meselesi burada tartışılan konular arasında yer almaktadır.

In our essay published in the previous issue of this journal we had expressed our intention to provide a detailed analysis and evaluation of both the text and the content of Kitāb alKasb. As a first step, we had attempted a critical assessment of the problematic aspects of its text alongside an overview of its contents. We shall now turn to a more detailed and systematic treatment of its content. Kitāb al-Kasb has two major themes--Kasb and Infâq. Kasb is the subject matter of the present article, and Infâq is going to be that of the next one. “Kasb” as a term and its definition, ways and types of kasb, levels or grades of kasb, a discussion on kasb beyond need fulfillment, a discussion on the hierarchy of economic sectors, a debate on relative merits of wealth and poverty, another debate on relative merits of “sabr” and “shukr” are among the topics dealt with here.