Her Kademe İçin Psikolojik Danişma ve Rehberlik Hizmetleri: Eğitim Yolculuğunda Rehberlik

Abstract

Giriş'ten: Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri, bireylerin kendilerini tanımalarına, gelişimlerine katkı sağlamalarına ve sorunlarını çözmelerine yardımcı olan profesyonel hizmetlerdir. Bu hizmetler genel olarak; psikolojik danışma, oryantasyon, öğrenciyi tanıma, bilgi toplama, yönlendirme ve yerleştirme ile izleme gibi alanları kapsar (Karaman, 2021). Öte yandan, eğitim ve öğretimde her okul kademesindeki öğrenciler, farklı gelişim dönemlerinde olduklarından, her kademede farklı problem alanları ortaya çıkmaktadır. Öğrenci ihtiyaçları, eğitim kademelerine göre değişkenlik göstermekte olup, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde öncelik verilmesi gereken konular da bu kademelere göre farklılık arz etmektedir (Köse-Şirin ve Diker-Coşkun, 2015; Yılmaz ve Özkan, 2023). Genel olarak rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri, bireylerin gelişimlerine destek olmak ve sorunlarını çözmek amacıyla farklı okul kademelerinde, öğrencilerin gelişim dönemlerine ve ihtiyaçlarına göre şekillenen profesyonel destekler sunar. Eğitim kademelerindeki öğrencilerin gelişimsel özelliklerinin incelenmesi önem teşkil etmektedir. Bu çerçevede örnek vermek gerekirse okul öncesi eğitimde, öğrencilerin ebeveynlerine olan bağımlılığı diğer kademelere göre daha güçlüdür, bu nedenle ebeveyn katılımı bu seviyede daha yoğundur (Dilmaç ve Karababa, 2022). Türk Eğitim sisteminde de her bir eğitim kademesi; okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimin kendi içinde öğrencilerin gelişim ihtiyaçlarına yönelik farklı öncelikleri bulunmaktadır. Dolayısıyla eğitim kademelerine göre rehberlik ve psikolojik danışmanlık da bu beş kademe kapsamında ele alınmaktadır. Bu bölümde, sözü edilen kademeler okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimde rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetleri olarak ayrı ayrı incelenecektir.