Horney’in nevrotik kişilik tiplerinin ölçümü: Horney-Coolıdge üç boyut envanteri (HCTI) Türkçe formunun psikometrik özellikleri

Abstract

Bu çalışmada Horney’in teorisinde yer alan nevrotik kişilik tiplerinin ölçümü için geliştirilen Horney-Coolidge Üç Boyut Envanteri’nin (HCTI) Türkçe formunun psikometrik özellikleri incelenmiştir. Çalışma, yaş aralığı 18-71 (32.65±12.00) olan 376’sı kadın (% 53,7), 324’ü erkek (% 46,3) olmak üzere toplam 700 kişilik bir toplum örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Yakınsak geçerlik ve yordama geçerliği çalışmaları için 126 katılımcıya Gözden Geçirilmiş Eysenck Kişilik Anketi-Kısaltılmış Formu (EKA-GGK) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) uygulanmıştır. Uysallık, Saldırganlık ve Kopukluk ölçekleri için Cronbach alfa katsayıları sırasıyla 0.74, 0.75 ve 0.75’tir.Test- tekrar test analizi sonucunda, ana ölçeklerde korelasyon katsayılarının 0.79-0.86, alt ölçeklerde ise 0.68-0.85 arasında olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizlerinde tüm uyum iyiliği indeks değerleri uyum kriterleri için beklenen değerlerin üzerinde bulunarak orijinal çalışmada önerilen modeller doğrulanmıştır. Yakınsak geçerlik analizinde HCTI ölçekleriyle EKA-GGK alt ölçekleri arasında teorik açıdan uyumlu korelasyon katsayıları bulunmuştur. Yordama geçerliliği analizlerinde fobik anksiyete dışında KSE’deki diğer psikolojik rahatsızlık belirtilerini yordayan ortak bağımsız değişkenin saldırganlık boyutudur. Uysallık veya Kopukluk boyutlarının ise Saldırganlık boyutuna farklı oranlarda eşlik ederek yordayıcı etkilere sahip oldukları tespit edilmiştir. Cinsiyet gruplarının HCTI ölçek ortalamalarının karşılaştırılması sonucunda saldırganlık ve kopukluk ölçek ortalamaları erkek grup lehine anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Uysallık ölçeği ortalamalarında ise cinsiyet gruplarına göre anlamlı derecede fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, bulgular HCTI’nın güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu ve araştırmalarda ve klinik alanda kullanılabileceğini göstermektedir.

In this study, the psychometric properties of the Turkish form of the Horney-Coolidge Tridimensional Inventory, developed for the measurement of neurotic personality types in Horney's theory, were examined. The study was carried out in a population sample of 700 people consisting of 376 women (53.7%) and 324 men (46.3%) with an age range of 18-71 (32.65 ± 12.00). The Eysenck Personality Questionnaire Revised-Abbreviated Form (EPQR-A) and Brief Symptom Inventory (BSI) were applied to 126 participants for the convergent validity and predictive validity studies. Cronbach's alpha coefficients were 0.74, 0.75 and 0.75 for Compliance, Aggression and Detachment scales, respectively. As a result of test-retest analysis, correlation coefficients were found to be 0.79-0.86 in the main scales and 0.68-0.85 in the subscales. In the confirmatory factor analysis, all of the goodness of fit index values were found to be above the expected values for the fit criteria and the models suggested in the original study were confirmed. In the convergent validity analysis, the theoretically coherent correlation coefficients were found between the HCTI scales and the EPQR-A subscales. In the analysis of predictive validity, exclude of phobic anxiety, the common independent variable that predicts other psychological symptoms in BSI is the Aggression dimension. It has been found that the Compliance or Detachment dimensions are associated with the Aggression dimension at different rates and have predictive effects. When comparing HCT's scales averages according to gender groups, means of Aggression and Detachment scales were found in significant level higher in favor of male group. There was been no significant difference according to sex groups in the average of Compliance scale. In conclusion, findings were showed that HCTI has strong psychometric properties and can be used in researchs and clinical field.