Stok Yönetiminde ABC Analizi ve Çok Kriterli Karar Verme: Bir Tekstil Firmasında Uygulama

Abstract

Tedarik zinciri yönetimi giderek önem kazanmaktadır. Rekabet koşullarında firmalar, müşteri beklentilerini karşılama ve maliyetleri düşürme çabasındadır. Bu hedeflere ulaşmanın en önemli araçlarından biri de stok yönetimidir. Rekabet ortamında en önemli maliyet faktörlerinden biri olan envanter maliyetlerinin azaltılarak etkin yönetilmesi kritik bir öneme sahiptir. Stok yönetimi, stoğun ne kadar ve ne zaman sipariş edileceğine karar verilmesini ve stokların önem derecesine göre sınıflandırılmasını hedeflemektedir. Çalışma kapsamında bir tekstil firmasında öncelikle klasik ABC analizi ile stok kalemleri sınıflandırılmıştır. İkinci olarak literatür taraması sonucu belirlenen kriterler AHP yöntemi ile ağırlıklandırılmış ve stok kalemleri CoCoSo yöntemi ile sıralanmıştır. Sonrasında klasik ABC ve çok kriterli ABC analizi sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak bazı stokların ABC analizi ile değerlendirildiğinde kritik olduğu belirlenmiş olsa da, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanıldığında bu stokların daha az kritik olduğu saptanmıştır.

Supply chain management is becoming increasingly important. In competitive conditions, companies strive to meet customer expectations and reduce costs. One of the most important tools to achieve these goals is inventory management. It is of critical importance to reduce and manage inventory costs, which is one of the most important cost factors in the competitive environment. Inventory management aims to decide how much and when to order the stock and to classify the inventories according to their importance. Within the scope of the study, inventory items in a textile company were first classified with classical ABC analysis. Secondly, the criteria determined as a result of the literature review were weighted by the AHP method and the inventory items were ranked by the CoCoSo method. Afterwards, the results of classical ABC and multi-criteria ABC analysis were compared. As a result, although some inventories were determined to be critical when evaluated with ABC analysis, these inventories were found to be less critical when multi-criteria decision making (MCDM) methods were used.