19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'ndaki demiryolu seferberliği ve başkent İstanbul'un kentsel dönüşümüne katkıları

Abstract

19. yüzyılda sanayileşmenin en önemli sembollerinden birisi demiryollarıdır. Demiryollarının gelişim sürecinde sanayi kentinin kültürel gelişimine katkıları oldukça fazladır. Batı'nın sanayi devrimini yaşadığı dönemde henüz sanayileşme ile hiçbir bağı olmayan Osmanlı Devleti Batı'dan sadece demiryolu ulaşım sistemini almış ve bir seferberlik ile topraklarında döşemiştir. Bu anlamda demiryolu sisteminin 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'ndeki en büyük yankıları başkent İstanbul'da olmuştur. Anadolu hattının son noktası olan Haydarpaşa İstasyonu ile Rumeli hattının son noktası olan Sirkeci İstasyonu, İstanbul'daki kültürel dönüşümün en önemli yapılarıdır. Bu çalışmada, demiryollarının Osmanlı Devleti'ndeki inşasından sonra başkent İstanbul'un kentsel ve kültürel dönüşümündeki katkıları incelenmiştir.

Railways are one of the most important symbols of the Industrial Revolution in the 19th century. In the development process of railways, their contribution to the cultural development of the industrial city is quite high. During the period when the West was experiencing the industrial revolution, the Ottoman State, which had no connection with industrialization yet, took only the railway transportation system from the West and laid it on its land with a mobilization. In this sense, the greatest repercussions of the railway system in the Ottoman Empire in the 19th century were in the capital Istanbul. Haydarpaşa Station, the last point of the Anatolian line, and Sirkeci Station, the last point of the Rumeli line, are the most important structures of the cultural transformation in Istanbul. In this study, the contributions of the railways to the urban and cultural transformation of the capital Istanbul after its construction in the Ottoman Empire were examined.