Katılım ve Mevduat Bankalarının Ticari Kredilerinde Sektör Tercihi: Belirleyiciler, Farklılıklar ve Motivasyonlar

Abstract

2008 finansal krizi sonrası dönemde katılım bankaları ve geleneksel bankaların ticari kredi portföyü, birbirlerinden farklı biçimde şekillenmiştir. Söz konusu farklılığın sebeplerinin tespit edilmesi, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmada, bankaların ticari kredilerindeki sektör paylarının incelenmesi; söz konusu payları belirleyen değişkenlerin tespit edilmesi ve katılım bankaları ile geleneksel mevduat bankalarının ticari kredilerindeki sektör payları arası farklılığın sebeplerinin ortaya koyulması hedeflenmiştir. Bu kapsamda 2009-2021 yılları arasındaki 12 farklı sektörün verileri ve banka verilerini içeren panel veri ile regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Analizde katılım bankaları ve geleneksel bankaların ticari kredi portföyündeki sektör payları ve bu paylar arasındaki fark bağımlı değişken olarak belirlenmiştir. Sektörlerin finansal ve finansal olmayan bazı özellikleri ise bağımsız değişken olarak dikkate alınmıştır. Analiz neticesinde katılım bankalarının sektör tercihinde büyük oranda finansal olmayan değişkenler etkiliyken; geleneksel mevduat bankalarının sektör tercihinin hem sektörlerin finansal özellikleri hem de finansal olmayan özellikleri tarafından belirlendiği ortaya konulmuştur. Ayrıca katılım bankaları ile geleneksel bankalar arasındaki sektör payı farkı üzerinden gerçekleştirilen analiz, söz konusu farkın hem finansal hem de finansal olmayan bazı sektör değişkenleri ile açıklanabileceğini göstermektedir. Sonuçlar, katılım bankalarının bankacılık faaliyetlerinde finansal hedeflerinin yanı sıra finansal olmayan motivasyonlarının da bulunduğunu doğrulamaktadır.

In the period after the 2008 financial crisis, the commercial loan portfolios of participation banks and traditional banks is shaped differently from each other. Determining the reasons for this difference constitutes the purpose of this study. Paper aims to analyze sectoral distribution of banks’ commercial loans; to identify the variables that determine this distribution and to reveal the reasons of the differences between the sectoral shares of participation banks and traditional deposit banks’ commercial loans. In this context, regression analysis is performed with panel data of 12 different sectors and banks between the years 2009-2021. In the analysis, the sectoral shares of participation banks and traditional banks’ commercial loan portfolio and the difference between these shares are determined as dependent variables. Some financial and non-financial characteristics of the sectors are taken into consideration as independent variables. According to the analysis results, non-financial variables are the most important determinants in the sector preference of participation banks while deposit banks’ sector preference is affected by both financial and nonfinancial sector characteristics. Moreover, the analysis that performed on the sector share differences between participation banks and traditional banks demosnstrates that the difference can be explained by some financial and non-financial sector variables. Results verify that participation banks have non-financial motivations beside their financial targets in their banking activity.