Öğretmenlerin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına ilişkin tutumları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışma İstanbul ilinin Arnavutköy ilçesi sınırları içinde Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görevli bulunan öğretmenlerin sınıf içinde görülen istenmeyen öğrenci davranışlarına karşı gösterdikleri tutumlar ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapılmıştır. 2017-2018 Eğitim – Öğretim yılı içinde İstanbul ili Arnavutköy ilçesinde görev yapan öğretmenler araştırma evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılamadığı için tesadüfi örnekleme yöntemi tercih edilerek örneklem grubu oluşturulmuĢtur. 22 okuldan 385 öğretmen ile çalışılmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. Kişisel bilgi formu, tükenmişlik ölçeği, sınıf içi istenmeyen davranışlara karşı tutum ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde, ölçeklerde bulunan her boyutun karşılıklı olarak ilişkilerini ve bu ilişkilerin hangi yönde olduğunu belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Bu çalışmanın sonunda, sınıfta görülen istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumun genel tükenmişlik seviyesi, duygusal tükenme düzeyi ile ilişkisi pozitif bulunmuştur ancak duyarsızlaşma düzeyleri arasında ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır. Yine, sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumun kişisel başarı düzeyi ile pozitif yönde ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmada ayrıca, duyuşsal tutum ile duygusal tükenme düzeyi, duyarsızlaşma düzeyi ve kişisel başarı düzeyinin ilişkisinin pozitif korelasyon olduğu ortaya çıkmıştır. Son olarak, davranışsal tutum ile duygusal tükenme düzeyi ve kişisel başarı arasında pozitif yönde korelasyon olduğu neticesine ulaşılmıştır. Bununla beraber davranışsal tutum ile duyarsızlaşma düzeyi arasında ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır.

This study has been carried out among the teachers who work in primary, secondary and high schools under the Ministry of National Education in Arnavutköy, Istanbul in order to exhibit what kind of an effect has the attitudes of the teachers towards the undesired student behaviours in class on teachers‟ level of exhaustion. Design the research universe of the teachers working in Arnavutköy district of Istanbul province during the 2017-2018 academic year. While “The Attitudes of Teachers Towards the In-class Undesired Student Behaviours” are observed in the dimensions of “affective and behavioural”, The Exhaustion Inventory is observed in the dimensions of “emotional exhaustion, depersonalization, personal success”. 385 teachers in 22 schools participated in the research. The correlation analysis revealing the direction of the relationship among the dimensions in the inventory expressions has been included in the resolution of the datum acquired in the result of the survey. While a positive correlation has been presented between the attitudes to the in class undesired student behaviours and general exhaustion level and emotional exhaustion level, it is revealed that there is no correlation between the depersonalization levels. Moreover, a positive correlation has been found between the attitude towards the in class undesired student behaviours and the level of personal success. Also, it has been presented that there is a positive correlation among the affective attitude, emotional exhaustion level, level of depersonalization and level of personal success. Finally, It has been ensued that there is a positive correlation among the behavioural attitude and level of emotional exhaustion and personal success, however there is no correlation between the behavioural attitude and level of depersonalization.