Gebelik döneminde kendilik algısı, ruminasyon, psikolojik esneklik ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler

Abstract

Gebelik dönemi bu dönemdeki kişi için fiziksel, psikolojik, bireysel ve sosyal birçok değişimin gerçekleştiği özel bir süreçtir. Bu dönem, psikolojik rahatsızlıkların gelişmesi için riskli bir zaman olarak kabul edilir. Gebeler için koruyucu, önleyici uygulamalar geliştirmek ve gebelerin psikolojik sağlığını desteklemek için bu dönemdeki deneyimlerin yakından takip edilmesi önemli görülmektedir. Mevcut tez çalışması ile gebelik dönemindeki kadınların gebeliğe dair olumlu ya da olumsuz deneyimleri üzerinden kendilik algıları, ruminatif düşünmeleri, psikolojik katılıkları ve psikolojik belirtileri arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır. Bu sürece has farklılaşma olup olmadığını incelemek amacıyla gebe olmayan kadınlardan veri toplanarak karşılaştırma yapılmıştır. Çalışmanın örneklemi, 162 gebeden ve 162 gebe olmayan kişiden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında Gebelik Deneyimleri Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği, Kabul-Eylem Formu-2 ve Kısa Belirtiler Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucu değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca üç aylık dönemlere göre gebelerin gebe olmayanlara göre psikolojik katılık düzeylerinde farklılık olduğu görülmüştür. Gebeler ve gebe olmayanlar arasında yapılan karşılaştırmalar ile gebelik sürecinin kişinin hayatında olumlu bir işleve sahip olabileceğine dair bulgular elde edilmiştir. Psikolojik belirtilerin yordanmasına ilişkin yapılan hiyerarşik regresyon analizine göre kendilik algısının, psikolojik katılığın, ruminatif düşünme biçiminin ve gebelik deneyimlerine dair üzüntü yoğunluğunun birlikte psikolojik belirtileri yordadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular kabul ve kararlılık yaklaşımı temelinde değerlendirilmiştir.

Pregnancy is a special period in which many physical, psychological, individual and social changes occur for the person in this period. This period is considered as a risky period for the development of psychological disorders. It is considered important to closely follow the experiences in this period in order to develop protective and preventive practices for pregnant women and to support the psychological health of pregnant women. With this thesis, it is aimed to examine the relationships between self-perceptions, ruminative thinking, psychological inflexibility and psychological symptoms through the positive or negative experiences of pregnant women. In order to examine whether there is a differentiation specific to this process, data were collected from non-pregnant women and a comparison was made. The sample of the study consists of 162 pregnant women and 162 non-pregnant women. Pregnancy Experiences Scale, Social Comparison Scale, Ruminative Thought Style Questionnaire, Acceptance-Action Questionnaire-2 and Brief Symptoms Measure were used. As a result of the analyzes, statistically significant relationships were determined between the variables. In addition, it was observed that there was a difference in psychological inflexibility between pregnant and non-pregnant women. Comparisons between pregnant and non-pregnant women revealed that the pregnancy process may have a positive function in one's life. With hierarchical regression analysis for the prediction of psychological symptoms, it was found that self-perception, psychological inflexibility, ruminative thinking style and intensity of hassles about pregnancy experiences together predicted psychological symptoms. The findings were evaluated according to the acceptance and commitment approach.