حل الرمز عن متن الكنز لعبد الملك القلعي الحنفي: تحقيق ودراسة كتاب الطهارة

Abstract

Bu çalışma, Hanefi fıkhının en alimlerinden biri olan Ebü'l-Berekât en-Nesefî'nin (ö. 710) kenzü'd dekaik adlı eserinin şeyh "Abdülmelik el-Kal‛î el-Mekkî el-Hanefî tarafından kaleme alınan hallu'r-Remz an metni'l-Kenz" adlı haşiye eserini tanıtmayı amaçlar. Eserimizin önemi yazarının ilmi bir aileden gelmesinden kaynaklanır, elimizdeki tarihi kaynaklara göre Abdülmelik'in babası ve dedesi Mekke'de Hanefî mezhebinin müftüsü idiler, Abdülmelik ise 12. Yüzyılın başında babasından sonra Mekke'de 37 yıl kadar müftülük görevini üstlendi. Bu sebepten ötürü Hall'ü-Remz adlı kitap Hicaz bölgesinde Hanefî ekolünü yansıtan çokça faydalı bilgileri ihtiva etmektedir ve kitap genelde meseleleri ta‛lîl ve tartışmalı konuları ele alarak ve kıza vede uzun zor konuları ve meseleleri ele alarak naklî delile fazla başvurulmamıştır. Tez ise iki bölüme ayrılmaktadır; Birinci bölüm: Çalışma bölümüdür ve araştırmacı, yazarın hayatı, ilmi rütbesi, eserleri, el yazmasının tanıtımı, izlenilen yöntem ve eserin müellifine olan aidiyetinden bahseder. İkinci bölüm: Tahkîk bölümü; araştırmacı metni asıl nüshada olduğu gibi yazmış (Taharet bahsinin tamamı), kitapta bulunan bab ve bölümlere başlık eklemiş ardından sonuç, bulgular ve tavsiyelerden bahsetmiştir. Bunun yanında kitapta geçen ilmi şahsiyetler, kitaplar, yazma eserin resimlerini ve fihristleri zikretmiştir.

This study aims to investigate one of the most important commentaries of "Kanz al-Daka'ik" in Hanafi Fiqh by Imam Abu al-Barakat Abdullah ibn Ahmad al-Nasafi (died 710 AH) titled "Hall al-Ramz 'an Matn al-Kanz" which is written by Mufti Sheikh Abdul Malik al-Qalai al-Hanafi al-Makki (died 1228 AH). The value of this commentary stems from the fact that Sheikh Abdul Malik came from a scholarly family known for jurisprudence, as both his grandfather and father were the Hanafi Muftis in Mecca. Sheikh Abdul Malik succeeded his father as Mufti for thirty-seven years at the beginning of the twelfth Hijri century. Therefore, "Hall al-Ramz" contains unique aspects that offer it academic value, such as the influence of the Hanafi school in the Hijaz. This commentary is characterized by the relative absence of primary textual evidence in discussions, striking a balance between brevity and detail in explaining and clarifying complex issues and concerns, and focusing on reasoning and clarification in contentious areas. This thesis consists of two parts. In part one, the study section discusses the life of the author, his scholarly rank, his writings, an introduction to the manuscript, the methodology used, and its attribution to the author. In part two, the Tahkik section presents the edited text as it is in the original manuscript (comprising of the entire section of Taharah) with additional subheadings for chapters and sections. It concludes with findings and recommendations as well as general index with biographical entries of scholars, books, and manuscripts.