Çin’in Dış Ticaret Politikası Ve Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi (1978-2022)

Abstract

Ülkelerin uyguladığı politikalar dış ticaretlerini yönlendirerek kendi ekonomilerini olumlu etkilemeye elverişlidir. Sosyalist düzende bu tür dış ticaret politikalarının rolü daha da belirgindir. Fakat ülkelerin ekonomik dinamiklerinin farklılığından dolayı dış ticaretin ülke ekonomisi üzerindeki etkisi de farklı olabilmektedir. Gelişmiş veya büyük ekonomilerin dış ticarete bağımlılığı nispeten azken, gelişmekte olan veya küçük ekonomiler daha fazla dış ticarete bağlı kalabilmektedir. Buradan yola çıkarak bu çalışmada Çin dış ticaret politikasının özellikleri ele alınmış ve dış ticaret politikalarının yönlendirmesiyle ortaya çıkan dış ticaret rakamlarının Çin'in ekonomisi üzerinde etkisinin olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada öncelikle Çin'in kat ettiği ve mevcut düzenin temelini oluşturan geçmişine özet bakılmıştır. Ardından literatüre bağlı kalarak Çin'in dış ticaret politikasının endüstriyel gelişim, bölgesel kalkınma ve uluslararası ekonomik ve ticari kurallardaki değişikliklere uyum sağlama konusundaki özellikleri detaylıca aydınlatılmıştır. Daha sonra bu politikalar sonrası ortaya çıkan ithalat ve ihracat rakamlarının Çin ekonomisi üzerindeki etkisini araştırmak için yapılan çok değişkenli regresyon analizinde, istatistiksel olarak, Çin'in dış ticaret hacmindeki bir birim artışın Çin ekonomisinde 0,45 birim artışa yol açabileceği, ithalattaki bir birim değişim Çin ekonomisi üzerinde 0,27 birim aynı yöndeki değişimi ortaya çıkarabileceği, fakat ihracatın tek başına Çin ekonomisi üzerinde etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Granger nedensellik testinde ise istatistiksel olarak Çin'in GSYİH’sı, ihracat ve ithalatı arasında nedensellik ilişkisinin olmadığı gözlemlenmiştir. Bu sonuç literatürde geçen büyük ekonomilerin dış ticarete bağımlılığının azalacağı yönündeki fikri destekleme niteliğinde olup, büyük ekonomilerin değişimini değerlendirirken daha geniş çapta diğer makro ekonomik faktörleri de beraber değerlendirmek gerektiği şeklinde yorumlanmıştır.

The policies implemented by countries are suitable for positively affecting their economies by directing their foreign trade. The role of such foreign trade policies is even more evident in the socialist systems. However, due to the differences in the economic dynamics of the countries, the impact of foreign trade on the country's economy may also be different. While developed or large economies have relatively little dependence on foreign trade, developing or small economies may depend more on foreign trade. Based on this, in this study, the characteristics of China's foreign trade policy were discussed and it was tried to determine whether the foreign trade figures that emerged under the guidance of foreign trade policies had an impact on China's economy. In the study, first of all, China's past, which formed the basis of the current order, was briefly examined. Then, adhering to the literature, the characteristics of China's foreign trade policy regarding industrial development, regional development and adaptation to changes in international economic and trade rules are elucidated in detail. Later, in the multivariate regression analysis conducted to investigate the impact of the import and export figures that emerged after these policies on the Chinese economy, it was found that statistically, one unit increase in China's foreign trade volume could lead to a 0.45 unit increase in the Chinese economy, and one unit change in imports to China. It has been determined that exports alone may have a 0.27 unit change in the same direction on the Chinese economy, but exports alone do not have an effect on the Chinese economy. In the Granger causality test, it was observed that there was no statistical causality relationship between China's GDP, exports and imports. This result supports the idea in the literature that the dependence of large economies on foreign trade will decrease, and is interpreted as a necessity to evaluate other broader macroeconomic factors together when evaluating the change of large economies.