İlahiyat Fakültelerinde İslami İlimler ve Arapça Müfredatlarının Karşılaştığı Zorluklar ve Bu Zorlukların Çıktılar Üzerindeki Etkisi

Abstract

Müslüman toplumun ulaşması gereken önemli hedeflerden biri, yeterli sayıda alim, vaiz ve samimi ilahiyatçı yetiştirmektir. Bu alimler sayesinde farz-ı ki- faye görevi yerine getirilmiş olacak. İslam ülkeleri, bu görevi yerine getirmek amacıyla uzman kadrolar yetiştirmeye yönelik özel kurumlar kurmuşlardır. Bu kurumlar arasında İlahiyat Fakülteleri (İslami İlimler Fakülteleri) yer almak- tadır. Ancak bu fakülteler çeşitli engellerle karşı karşıyadır. Bunlar arasında “müfredatların uygulanma şekli” de bulunmaktadır. Şer’i ve dil eğitiminin ge- reklilikleri ile ilim talebesinin, belirlenen hedeflere uygun şekilde yüksek bir ilmi düzeye ulaşması ve İslamî ilimlerin temel amacı olan ilimle amel etmeyi sağlayacak yüce bir ahlaki seviyeye sahip olması gerektiği göz önüne alındığın- da, mevcut müfredatların çıktılarının kalitesini artırma ve iyileştirme konusunda bazı yetersizlikler taşıdığı görülmektedir. Bu durum, şer’i ve Arapça ilimlerinin üniversite düzeyinde öğretilmesini büyük bir zorlukla karşı karşıya bırakmak- tadır. Bu zorlukların üzerinde durulması, incelenmesi ve olası çözümlerin öne- rilmesi gerektiğini zorunlu kılmakta olup, bu araştırmanın ele alınmasını son derece önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada, şer’i ilimlerin öğretilmesinden beklenen hedeflere bu ilimlerin nasıl elde edileceğine, ilahiyat fakültelerindeki müfredat ve ders programlarıyla ilgili ortaya çıkan bazı sorunlara değinmeyi ve bu sorunların üstesinden gelmek için bazı üniversitelerde uygulanan pratik çözümleri önermeyi amaçladım.

One of the important objectives that the Muslim community must strive for is to produce a sufficient number of sincere scholars, preachers, and devout bearers of Islamic knowledge. Through them, the communal obligation (Fard Kifayah) is fulfilled. Islamic states have taken on this duty by establishing specialized institutions aimed at training expert cadres, including Faculties of Theology (Faculties of Islamic Sciences). However, there are some challenges facing these faculties, including how the curricula are implemented. Considering the requi- rements of Sharia and linguistic education for the student of knowledge and the level of academic and behavioral standards they should meet, these curricula may be somewhat lacking in refining and improving the outcomes. This situa- tion presents a significant challenge to university-level teaching of Sharia and Arabic sciences. It necessitates examining and addressing its forms and aspects and proposing possible solutions. Therefore, addressing this matter is of utmost importance. I have decided to address the desired objectives of teaching Sharia science and how to acquire them, to identify some issues related to curricula and course materials in Faculties of Islamic Sciences in this context, and to propose practical solutions that have been implemented in some universities that have attempted to overcome such challenges.