Sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarıyla ilişkisi

Abstract

Sağlık kurumlarında çalışan personel sağlık hizmetinin daha kaliteli ve verimli olmasının sağlanmasında önemli bir rol üstlenmektedirler. Topluma sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile örnek olması gereken sağlık profesyonellerinin, hastaların sağlıklarına yeniden kavuşabilmeleri için yardımcı olabilmeleri ve tüm hastalarla etkili bir iletişim kurabilmeleri açısından yeterli düzeyde sağlık okuryazarlığına sahip olmaları önemlidir. Bu çalışmanın amacı yüksek öğrenim öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evreni, Altınbaş Üniversitesi Sağlık Meslek Yüksekokulu’nda öğrenim gören 1127 öğrenciden oluşmaktadır. Evren büyüklüğünün belli olduğu durumlarda yapılan power analizinde %5 hata, %95 güvenirlik düzeyi esas alındığında gerekli olan örneklem sayısı 286 bulunmuştur. Araştırmaya 293 (%25,38) öğrenci katılmıştır. Öğrencilere 16 sorudan oluşan demografik bilgiler anketi, 32 sorudan oluşan “Türkiye Sağlık Okuryazarlığı” (TSOY-32)” ölçeği ve 52 sorudan oluşan “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” uygulanmıştır. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığı genel ortalaması 36,20±7,66 olarak; sağlık okuryazarlığı düzeyleri %9,60 yetersiz, %28,30 sorunlu-sınırlı, %37,50 yeterli, %24,60 mükemmel olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II” ölçeğinden aldıkları ortalama puan 124,30±23,47 olarak tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizinde sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığını geliştirmek amacıyla yapılabilecek uygulamalar ve sağlığı geliştirecek davranış biçimleri için üniversitelerdeki eğitim ve teşvik planlamalarının yapılması hakkında öneriler sunulmuştur.

Personnel working in health institutions play an important role in ensuring that the health service is of higher quality and efficiency. It is important for health professionals, who should set an example to the society with their healthy lifestyle behaviors, to have sufficient health literacy in order to help patients regain their health and to communicate effectively with all patients. The aim of this study is to examine the relationship between health literacy and healthy lifestyle behaviors of higher education students. The universe of the research consists of 1127 students studying at Altınbaş University Health Vocational School. In the power analysis made in cases where the population size is certain, the required sample number was found to be 286, based on 5% error and 95% confidence level. 293 (25.38%) students participated in the research. The demographic information questionnaire consisting of 16 questions, the “Turkey Health Literacy” (TSOY-32) scale consisting of 32 questions and the “Healthy Lifestyle Behaviors Scale II” consisting of 52 questions were applied to the students. The general average of the students' health literacy was 36.20±7.66; health literacy levels were determined as 9.60% inadequate, 28.30% problematic-limited, 37.50% adequate, 24.60% excellent. The average score of the students participating in the study on the "Healthy Lifestyle Behaviors II" scale was determined as 124.30±23.47. In the correlation analysis, it was determined that there was a statistically significant relationship between health literacy levels and healthy lifestyle behaviors. Suggestions were made about the practices that can be done to improve the health literacy of the students and the training and incentive plans at the universities for the behaviors that will improve the health.