Örgütsel rol stresi ölçeği: bir ölçek uyarlama çalışması

Abstract

Amaç –Literatürde kendisine yer bulmaya başladığı dönemden bugüne örgütsel rol stresi kavramı farklı çalışmlarda araştırmalara konu olmuştur. Literatürde henüz örgütsel rol stresini ölçen, Türkçeye uyarlanmış bir ölçek bulunmamaktadır. Bu çalışma, Pareek (1983) tarafından geliştirilen, 50 ifade veroller arası uzaklık (RAU), rol durgunluğu (RD), rol beklentilerinin çatışması (RBÇ), rol erezyonu (RE), aşırı rol yüklemesi (ARY), rol izolasyonu (RI), kişisel yetersizlik (KY), rol mesafesi (RM), rol belirsizliği (RB), kaynak yetersizliği (KAY) olarak adlandırılan 10 boyuttan oluşan örgütsel rol stresi ölçeğini Türkçeye uyarlamayı amaçlamaktadır. Yöntem –Uyarlama aşamasında Beaton et al. (2000) tarafından geliştirilen beş basamaklı çeviri yöntemi kullanılmıştır. Eldeedilen ölçek ile hazırlanan sorular 223 katılımcıya uygulanmıştır. Orijinal ölçekte yer alan 10 faktörlü yapıyı test etmek için ölçeğe ilk olarak açımlayıcı faktör analizi (AFA), sonrasında ise ölçeğin yapısal gecerliğini test etmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Ölçeğe ilişkin iç tutarlılık güvenilirliği Cronbach Alpha testi ile belirlenmiştir. Bulgular:-Gerçekleştirilen DFA sonucunda hem birinci hem de ikinci örneklem için uyum endeks sonuçlarının kabul edilebilir düzeylerde olduğu görülmektedir. Tartışma –Araştırma Türkçe literatüre ve yeni araştırmalara katkı sağlamak hedefi ile önem taşımaktadır. Çalışmanın sonucunda ölçeğin makalede verildiği şekli ile Türkçeye uyarlanmış bir ölçme aracı olarak kullanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçla beraber geliştirilmeye ve kullanıma konu olabilecektir.

Purpose –The concept of organizational role stress, which started to find its place in the literature in the 1960s, has been the subject of research in different studies until today. However, there is still no Turkish-adapted scale measuring organizational role stress in the literature yet. This study aims to adapt the organizational role stress scale developed by Pareek (1983) which consists of 50 items, and 10 dimensions called as Inter-Role Distance (IRD), RoleStagnation (RS), Role Expectations Conflict (REC), Role Erosion (RE), Role Overload (RO), Role Isolation (RI), Personal Inadequacy (PI), Self-Role Distance (SRD), Role Ambiguity (RA), and Resource Inadequacy (RI) into Turkish. Design/methodology/approach–The five-step translation method developed by Beaton et al. (2000) was used in the adaptation stage. The questions prepared with the obtained scale were conducted to 223 respondents. In order to test the 10-factor structure in the original scale, exploratory factor analysis (EFA) was firstly applied to the scale, and then confirmatory factor analysis (CFA) was applied to test the structural validity of the scale. The internal consistency reliability of the scale was determined by the Cronbach Alpha test.Findings –As a result of the CFA performed, it is seen that the fit index results for both the first and second samples are at acceptable levels. Discussion –Accordingly, it has been concluded that the scale can be used as a measurement tool adapted toTurkish as given in the article.