Covid-19 pandemisinin sağlık çalışanlarında ve toplum üzerinde yarattığı travma, stres, kaygı ve depresif belirtilerin çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Abstract

Covid-19 virüsü kişilerin sadece fiziksel sağlıklarını etkilememiş, geçmişte yaşanan diğer salgınlar gibi psikolojik olarak da olumsuz etkilemiştir. Pandemi sürecinde kişilerde uykusuzluk, korku, kaygı, stres, depresif ve travmatik belirtilerde artış olabilmektedir. Yaşlı ve/veya kronik hastalığı olanların, sağlık çalışanlarının virüs enfeksiyonu için riskli grupta oldukları bilinmektedir. Literatür çalışmaları, psikolojik bozuklukların risk faktörlerinden birini çocukluk çağı travmaları olarak görmektedir. Çocukluk çağı travma öyküsü olan kişilerin yaşamın ilerleyen dönemlerinde stres ve kriz durumları karşısında tehdit altında oldukları görülmüştür. Covid-19 pandemisini fiziksel ve psikolojik sağlığı tehdit eden bir kriz olarak değerlendirdiğimizde sağlık çalışanları ve toplum üzerindeki psikolojik etkilerinin çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin araştırılmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, Covid-19 pandemisinin sağlık çalışanlarında ve toplum üzerinde yarattığı travma, stres, kaygı ve depresif belirtilerin çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi Türkiye'nin farklı illerinden yaşları 18-67 arasında değişen 113 sağlık çalışanı ve 101 sağlık çalışanı olmayan (kontrol grubu) kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara depresyon, anksiyete ve stres belirtilerini ölçmek için Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASÖ-21), travma sonrası stres bozukluğu belirtilerini ölçmek için Olayların Etkisi Ölçeği-R (OEÖ-R), çocukluk çağı travmalarını ölçmek için Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği (ÇÇOYÖ) ile demografik bilgi formu ve bilgilendirilmiş onam formu verilmiştir. Grupların karşılaştırılmasına yönelik analiz bulgularına göre kontrol grubunun travmanın kaçınma alt boyutu puanları sağlık çalışanlarına göre daha yüksek bulunmuştur. Öte yandan, sağlık çalışanları ve kontrol grubunda depresyon, anksiyete, stres belirtilerinin benzer olduğu görülmektedir. Ek olarak, depresyon, anksiyete, stres ve travmanın yeniden yaşama, aşırı uyarılma alt boyutları ile çocukluk çağı travmaları arasında doğru orantılı anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Buna göre çocukluk çağı travmalarının depresyon, anksiyete, stres ve travma belirtilerindeki artışla ilişkili olduğu görülmektedir. Literatürle tutarlılık gösteren bu bulgular sağlık çalışanlarında ve toplumun genelinde psikolojik belirtilerin yaygın görüldüğüne dikkat çekmektedir. Bu bağlamda sağlık çalışanları ve toplumun geneline yönelik yapılacak psikolojik destek çalışmalarının söz konusu belirtilerin sağaltımında önemli olduğu düşünülmektedir.

The Covid-19 virus has not only affected people's physical health, but also negatively affected them psychologically, like other epidemics in the past. During the pandemic, there could be an increase in insomnia, fear, anxiety, stress, and depressive and traumatic symptoms. It is known that the elderly and/or those with chronic diseases and healthcare workers are in the risk group for virus infection. Previous studies consider childhood traumas as one of the risk factors for psychological disorders. It has been observed that people with a history of childhood trauma are under threat in the face of stress and crisis situations in the later stages of life. Considering the Covid-19 pandemic as a crisis that threatens physical and psychological health, it is thought that there is a need to investigate the relationship between childhood traumas and its psychological effects on healthcare workers and society. The sample of the study consists of 113 healthcare professionals aged between 18-67 and 101 non-healthcare workers (control group) from different provinces of Turkey. Participants were given the Depression, Anxiety and Stress Scale (DASÖ-21) to measure the symptoms of depression, anxiety and stress, the Impact of Events Scale-R (OEÖ-R) to measure the symptoms of post-traumatic stress disorder, to measure childhood traumas, Childhood Adverse Experiences Scale (ÇÇOYS) and demographic information form and informed consent form were given. According to the analysis results for the comparison of the groups, the trauma avoidance sub-dimension scores of the control group were higher than those of the healthcare workers. On the other hand, it is seen that the symptoms of depression, anxiety and stress are similar in the health workers and the control group. In addition, it has been observed that there is a directly proportional and significant relationship between depression, anxiety, stress and trauma re-experiencing, hyperarousal sub-dimensions and childhood traumas. According to these results, it is seen that childhood traumas are associated with an increase in depression, anxiety, stress and trauma symptoms. These findings, which are consistent with the literature, draw attention to the prevalence of psychological symptoms in healthcare workers and the general population. In this context, it is thought that psychological support studies to be carried out for health workers and the general public are extremely important in the treatment of the mentioned symptoms.