Türkiye’den Suriye’ye gerçekleşen göçlerin tarihsel boyutu

Abstract

2011 yılından itibaren dünya gündemini meşgul eden Suriyeli göçmen krizi ortaya çıkmadan önce de Türkiye ile Suriye arasında siyasi, ekonomik, etnik, dini ya da kültürel nedenlerle çok sayıda insan hareketleri yaşanmıştır. Anadolu, dünyanın her yanından göç alan bir bölge olmasına rağmen, 2011 tarihine kadar, buradan Suriye’ye göç edenler olmuştur. Bölgenin Selçuklular tarafından fethedilmesiyle Türkler, Orta Asya ve Anadolu’dan Suriye’ye göç ederek bölgede önemli bir etnik nüfus haline gelmişlerdir. 1516 yılında Suriye, Osmanlı Devleti’nin hâkimiyeti altına girmiş, 1918 yılına kadar Osmanlıların himayesinde kalmıştır. Tanzimat’la başlayan ve Cumhuriyetle hız kazanan modernleşme sürecinde, yeniliklere uyum sağlamakta zorlanan çok sayıda insan Türkiye’den Suriye’ye göç etmiştir. Özellikle eğitim haklarını, eski yasal statülerini kaybeden gayrimüslimler ile dini hassasiyeti olan Müslüman alim, şeyh ve dervişler daha özgür koşullarda yaşamak için Suriye’yi tercih etmiştir. Kürt milliyetçiliğinin artmasıyla ortaya çıkan isyanlar ve bunların başarısız olmasından sonra ise çok sayıda Kürt, ya zorunlu olarak ya da kendi istekleriyle Türkiye’den Suriye’ye gitmiştir. İleriki dönemlerde artan siyasi baskıların da göçlerin yaşanmasında etkisi olmuştur. Bu göçler iki ülke arasında etkisi günümüze kadar gelen bağların ortaya çıkmasına ve Suriye’de ortaya çıkan çatışmaların ardından Suriyelilerin Türkiye’yi en yakın ve en güvenli sığınak olarak görmesine neden olmuşturThere were a lot of human movement between Turkey and Syria for several reasons before the Syrian immigrant crisis which has occupied the international agenda since 2011. Altough Anatolia is a region letting in immigrants from all over the world, until 2011 there were some people migrating to Syria from Anatolia. After the conquest of the region by Seljuks, Turks have been a significant etnic factor with their migration from Central Asia and Anatolia to Syria. Syria came under the rule of Ottoman Empire in 1516 and continue under the Ottamans maintenance until 1918. In the modernization process starting with Tanzimat and accelarating with the establishment of Republic of Turkey, a lot of people who had difficulty in adapting to reforms, migrated to Syria from Turkey. In this period, non-muslims who had lost particularly their educational rights and legal status, and Muslim scholars, sheikhs and dervishes prefered Syria to live in more free conditions. A lot of Kurds leaved Turkey for Syria either voluntarily or compulsorily after rebellions rising with soaring Kurdish nationalism and failure of these rebellions. Political oppression in following years had some effects on these migraitions. These migrations have created some ties whose effects continued under today and caused that Turkey is the safest and closest shelter after the conflicts in Syria.