Spiritüel İnançlar ile Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma bireylerin spiritüel inanışlara yönelimlerini, bu inanç ya da oluşumlara katılım motivasyonlarını ve birey üzerindeki psiko-sosyal etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırma evreni, Türkiye'nin çeşitli yerleşim yerlerinde ikamet eden 18 yaş üstü spiritüel inançlara sahip 527 bireyden oluşmaktadır. Örneklem seçiminde kartopu yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", "Paranormal İnanç Ölçeği" (PİÖ) ve "Beş Faktör Kişilik Ölçeği" (BFKÖ) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde iki bağımsız grup arasındaki farkları değerlendirmek için Mann-Whitney U testi, çoklu kategorik değişkenler için Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Ayrıca spiritüel inanç ve pratikler ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkiler Spearman Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların %19'u spiritüel inanç ve pratiklere katıldığını belirtmiştir. Bu bireyler arasında yoga, meditasyon ve astroloji gibi inanç ve pratiklere yönelim yüksekken büyücülükle ilgili katılım oldukça düşüktür. Katılımcıların %95'i kendilerini dindar olarak tanımlamakla birlikte bu inançlara yönelimleriyle dindarlık düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Katılımcıların spiritüel inanç ve pratiklere yönelimlerinin, kişilik özellikleri ya da sosyo-demografik niteliklerden ziyade sosyal ve kültürel dinamikler ve kişisel deneyimlerin etkisiyle şekillendiği görülmektedir.This study aims to examine individuals' inclinations towards spiritual beliefs, their motivations for participating in such beliefs or practices, and the psycho-social effects on individuals. The research employs the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study population consists of 527 individuals aged 18 and older with spiritual beliefs residing in various settlements across Turkey. The snowball sampling method was used to select the sample. Data collection tools included the "Demographic Information Form," the "Paranormal Belief Scale" (PBS), and the "Five-Factor Personality Scale" (FFPS). For data analysis, the Mann-Whitney U test was employed to evaluate differences between two independent groups, while the Kruskal-Wallis H test was used for multiple categorical variables. Relationships between spiritual beliefs and practices and personality traits were assessed using Spearman Correlation Analysis. According to the findings, 19% of participants reported engaging in spiritual beliefs and practices. Among these individuals, there was a high inclination towards beliefs and practices such as yoga, meditation, and astrology, whereas participation in witchcraft-related activities was notably low. While 95% of participants identified themselves as religious, no statistically significant difference was observed between their level of religiosity and their inclination towards these beliefs. The findings suggest that individuals' inclinations towards spiritual beliefs and practices are shaped more by social and cultural dynamics and personal experiences rather than personality traits or socio-demographic characteristics.