Ergen Yas Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, ergenlerin yas durumlarını ölçmek için kültüre özgü, geçerli ve güvenilir bir yas ölçeği geliştirmektir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle 308 öğrenciden yasla ilgili bir kompozisyon yazmaları istenmiş, yazılan kompozisyonlar ve literatürdeki bilgiler göz önünde bulundurularak 46 maddeli taslak hazırlanmıştır. Bu maddeler, alanında uzman 11 kişinin görüşüne sunulmuş, uygun bulunmayan 9 madde çıkarılmıştır. Kalan sorularda gerekli düzeltmeler yapılmış, 37 maddelik form 346 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği için AFA, faktör yapısını test etmek içinse DFA yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin geçerlik ve güvenirlik incelenerek uygun olmayan maddeler elenmiş ve nihai olarak 20 maddelik "Değişen Yaşam Kalitesi" ve "Duygu ve Düşünceler" adı verilen iki alt boyutu olan beşli Likert tipi bir ölçek olarak son halini almış ve "Ergen Yas Ölçeği" olarak adlandırılmıştır. Veriler 2023-2024 ve 2024-2025 eğitim yılında toplanmıştır. Araştırmanın test tekrar test uygulamasında 86 öğrenciden, ölçüt geçerliği ve demografik değişkenler açısından inceleme aşamalarında ise 1522 öğrenciden veri toplanmıştır. Yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin iç tutarlılık katsayısı toplam puan için .97 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test güvenirliği için yapılan analiz sonucunda, ölçeğin toplam puanı için test-tekrar test güvenirlik katsayısı .85 olarak bulunmuştur. Teksas Düzeltilmiş Yas Envanteri ile yapılan ölçüt geçerliği analizinde ise iki ölçeğin toplam puanları arasında yüksek ve anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Bu bulgular, Ergen Yas Ölçeğinin ergenlerin yas deneyimlerini ölçmek için güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırmanın amaçları doğrultusunda elde edilen yas puanları ile demografik (cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve ebeveynlerin eğitim durumu vb.) değişkenler arasındaki ilişkiler de incelenmiştir.The purpose of this study is to develop a culturally specific, valid, and reliable grief scale for measuring adolescents' experiences with grief. In the scale development process, 308 students were initially asked to write an essay about grief. Using these essays and insights from the literature, a 46-item draft scale was created. The items were then reviewed by 11 experts, resulting in the removal of 9 items deemed unsuitable. Necessary revisions were made to the remaining items, and a 37-item version of the scale was administered to 346 students. Exploratory Factor Analysis (EFA) was conducted for construct validity, and Confirmatory Factor Analysis (CFA) was performed to test the factor structure. Based on the analyses, inappropriate items were removed, and the scale was finalized as a 20-item, five-point Likert scale with two subdimensions named "Changing Quality of Life" and "Emotions and Thoughts," referred to as the "Adolescent Grief Scale." Data were collected during the 2023–2024 and 2024–2025 academic years. For test-retest reliability, data were obtained from 86 students, while 1,522 students provided data for criterion validity and analyses of demographic variables. The internal consistency coefficient of the scale was calculated as .97 for the total score based on factor analysis. Test-retest reliability analysis yielded a reliability coefficient of .85 for the total score. Criterion validity analysis, conducted using the Texas Revised Inventory of Grief, revealed a strong and significant relationship between the total scores of both scales. These findings demonstrate that the Adolescent Grief Scale is a reliable and valid tool for assessing grief experiences in adolescents. Additionally, relationships between grief scores and demographic variables such as gender, grade level, school type, and parental education level were examined in line with the research objectives.