Türkiye'deki üniversite araştırma altyapılarının organizasyon yapıları ile çalışanların örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Çalışmanın amacı, Türkiye'deki üniversite araştırma altyapılarının organizasyon yapısı alt boyutları düzeyleri ile çalışan personelin örgütsel bağlılıkları düzeyleri aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma evrenini, 2021-2022 yılları arasında Türkiye'deki üniversitelere bağlı araştırma altyapı çalışanları olup, araştırmanın örneklemi ise 247 araştırma altyapı personeli oluşturmaktadır. Araştırma örneklem belirlemesinde, tesadüfi örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışanların organizasyon yapısı algıları ölçülmesinde formalleşme, merkezileşme ve kontrol olmak üzere 3 alt boyutu ölçen organizasyon yapısı ölçeği kullanılmıştır. Çalışanların örgütsel bağlılık düzeylerinin ölçülmesinde ise duygusal, devam ve normatif bağlılık olmak üzere 3 alt boyutu ölçen örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye'deki üniversite araştırma altyapılarında merkezileşme, formalleşme ve kontrol alt boyutları orta düzeydedir. Çalışanlar organizasyonun kontrol özelliklerini merkezileşme ve formalleşme özelliklerinden daha az düzeyde algılamaktadırlar. Çalışanların merkezileşme ve kontrol algısı düzeyleri öğrenim durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Çalışanların unvanları organizasyon yapısı algılarında etkili bir değişken değildir. Türkiye'deki üniversite araştırma altyapıları çalışanlarının örgütsel, duygusal, normatif ve devam bağlılıkları orta düzeydedir. Çalışanların devam bağlılığı ve normatif bağlılık düzeyleri unvanlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Çalışanların duygusal bağlılık düzeyleri ise unvanlarına ve öğrenim durumlarına göre farklılaşmamaktadır. Türkiye'deki üniversite araştırma alt yapılarında resmi ve bürokratik uygulamalar arttıkça çalışanların örgütsel bağlılıkları, duygusal bağlılıkları, devam bağlılıkları ve normatif bağlılıkları düşmektedir, karar yetkisi üst kademelerde toplandığında ise çalışanların örgütsel bağlılıkları, duygusal bağlılıkları ve normatif bağlılıkları yükselmektedir, Çalışanlar kurumda sıkı kontrol edildiklerini algıladıklarında ise mecburiyet içeren bağlılık türü olan devam bağlılığı sergileme düzeylerinin de yükseldiği tespit edilmiştir

The aim of the study is to determine the relationship between the sub-dimension levels of organizational structure of university research infrastructures in Turkey and the organizational commitment levels of the working personnel. The research population consists of research infrastructure employees affiliated to universities in Turkey between the years 2021-2022, and the sample of the research consists of 247 research infrastructure personnel. Random sampling methods were used in determining the research sample. The organizational structure scale, which measures three sub-dimensions, namely formalization, centralization and control, was used to measure the organizational structure perceptions of the employees. In measuring the organizational commitment levels of the employees, the organizational commitment scale, which measures three sub-dimensions as emotional, continuance and normative commitment, was used. According to the research results; the sub-dimensions of centralization, formalization and control in university research infrastructures in Turkey are moderate. Employees perceive the control features of the organization less than the centralization and formalization features. Centralization and control perception levels of employees differ significantly according to their educational status. Employees' titles are not an effective variable in organizational structure perceptions. Organizational, emotional, normative and continuance commitments of university research infrastructure employees in Turkey are moderate. Continuance commitment and normative commitment levels of employees differ significantly according to their titles. The emotional commitment levels of the employees do not differ according to their titles and educational status. As official and bureaucratic practices increase in university research infrastructures in Turkey, employees' organizational, emotional, continuance and normative commitment decrease. When the decision authority is gathered at the upper levels, the organizational commitment, emotional commitment and normative commitment of the employees increase. It has been determined that when the employees perceive that they are tightly controlled in the institution, their level of exhibiting continuance commitment, which is a type of obligatory commitment, also increases.