Okul müdürlerinin hizmetkar liderlik davranışları ile sınıf öğretmenlerinin iş doyumu algıları arasındaki ilişki

Abstract

Bu çalışma okul müdürlerinin hizmetkar liderlik davranışları ile sınıf öğretmenlerinin iş doyumu algıları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlıdır. Araştırmada nicel araştırma modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Erzurum merkez, ilçeler ve köylerdeki resmi devlet okullarında çalışan toplamda 3194 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise belirlenen Erzurum ilinin büyüklüğü, ilçeler ve köylerdeki sınıf öğretmenlerine ulaşmanın ekonomik zorluğunun yanında zaman kısıtlaması sebebiyle, seçkisiz olarak belirlenen 347 sınıf öğretmenin görüşleri ile sınırlandırılmıştır. Verilerin toplanmasında Baycan (1985) tarafından Türkçeye çevrilen "Minnesota İş Doyum Ölçeği" ve Öter ve Dağlı (2020) tarafından geliştirilen "Hizmetkar Okul Liderliği Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analiz işlemlerinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Analiz işlemlerinde ilk aşamada verilerin normal dağılıma uygunluk ve güvenilirlik düzeyi incelenmiştir. Ölçek puanlarının cinsiyet, medeni durum ve eğitim durumu değişkenlerine göre karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanılırken, yaş, aylık gelir düzeyi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre Kruskal Wallis H analizi kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonrasında sınıf öğretmenlerinde algılanan hizmetkar liderlik düzeyi ile iş doyumu arasındaki ilişkinin ele alındığı bu çalışmada hizmetkar liderlik algı düzeyi ile iş doyumu algısı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde hizmetkar liderliğin alt boyutları ile içsel ve dışsal doyum düzeyi arasında da pozitif doğrultuda anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiş olup araştırma sonuçlarına göre önerilerde bulunulmuştur.

This study aims to examine the relationship between school principals' servant leadership behaviors and classroom teachers' perceptions of job satisfaction. Quantitative research models were used in the study. The population of the research consists of 3194 classroom teachers working in public schools in Erzurum center, districts and villages in the 2021-2022 academic year. The sample of the study, on the other hand, was limited by the opinions of 347 classroom teachers randomly selected by the stratified sampling method, due to the size of the province of Erzurum, the economic difficulty of reaching the classroom teachers in the districts and villages, as well as the time constraint. "Servant School Leadership Scale" developed by Öter and Dağlı (2020) and "Minnesota Job Satisfaction Scale" translated into Turkish by Baycan (1985) were used to collect data. SPSS 25.0 program was used in the analysis of the data collected within the scope of the research. In the first stage of the analysis process, the conformity and reliability level of the data to the normal distribution were examined. While Mann Whitney U test was used to compare the scale scores according to gender, marital status and educational status variables, Kruskal Wallis H analysis was used according to age, monthly income level and professional seniority variables. Spearman Correlation analysis was used to analyze the relationship between scale scores. In this study, which deals with the relationship between perceived servant leadership level and job satisfaction in classroom teachers after the analyzes, it was found that there is a positive and significant relationship between the level of servant leadership perception and the perception of job satisfaction. Similarly, it has been determined that there is significant positive correlations between the sub-dimensions of servant leadership and the level of internal and external satisfaction, and suggestions were made according to the results of the research.