Ahlakın Tanımı, Tasavvurları ve Temellendirilmesi Bağlamında Seküler Ahlak ile İslam Düşüncesinde Ahlakın Mukayesesi

Abstract

Bu tez, insanın doğruyu yanlıştan ayırt etme arzusuyla şekillenen ahlak düşüncesinin zamanla sistematik bir etik felsefesine dönüşümünü incelemekte; seküler ahlak ve İslamî ahlak anlayışlarını ahlakın tanımı ve temellendirilme biçimleri üzerinden karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Seküler düşüncede ahlak, akıl ve deneyim yoluyla temellendirilirken; İslam düşüncesinde akıl, vahiy ve ilahi irade temel belirleyiciler olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, literatür taraması ve kavramsal analiz yöntemine dayanarak klasik ve çağdaş kaynaklar üzerinden ahlakın kaynağı, evrenselliği, birey-toplum ilişkisi ve erdem anlayışı gibi temaları iki farklı paradigma çerçevesinde değerlendirmektedir. Ahlaki değerlerin bireyin yaşamındaki kurucu rolü ile çağdaş etik sorunlara yönelik çözüm arayışları felsefi ve teorik bir zeminde tartışılmış; özellikle klasik dönem İslam düşünürlerine odaklanılmıştır. Tez, seküler etik ile İslam ahlakı arasında kavramsal bağ kurmak isteyen araştırmacılara mütevazi bir katkı sağlamayı ummaktadır.This thesis explores how moral thinking, which begins with the human desire to distinguish right from wrong, has gradually developed into a systematic ethical philosophy. It compares secular and Islamic views on morality by looking at how morality is defined and justified. In secular thought, morality is based on reason and experience, while in Islamic thought, reason is combined with revelation and divine will as key foundations. Using a literature review and conceptual analysis, the study examines important topics such as the source of morality, its universality, the relationship between the individual and society, and the understanding of virtue within these two different frameworks. It also discusses the foundational role of moral values in individuals' lives and approaches to solving modern ethical problems, focusing especially on classical Islamic thinkers. This thesis aims to provide a helpful contribution for researchers interested in connecting secular ethics with Islamic morality.