أثر البيئة الأسرية في تنمية الشخصية من منظور القرآن الكريم

Abstract

Aile içi eğitimin zayıflığı, çağdaş toplumun karşı karşıya olduğu en önemli eğitimsel sorunlardan biridir. Pek çok anne ve baba, çocuklarının terbiyesi konusundaki görevlerini gerektiği gibi yerine getirmemekte, bu da çocukların davranışlarının sapmasına ve kişiliklerinin zayıflamasına yol açmaktadır. Oysa aile, insanın kişiliğinin, psikolojik ve davranışsal yapısının çocukluk döneminden itibaren şekillendiği temel yapı taşıdır. Bu araştırma, Kur’an-ı Kerim ışığında aile ortamı kavramını açıklamayı hedeflemektedir. Aynı zamanda, Kur’an’da geçen “kişilik” kavramını incelemeyi amaçlamakta ve Kur’an’da sunulan başarılı aile modellerini ele alarak, bu ailelerin bireylerin kişiliği üzerindeki eğitsel etkilerini ortaya koymaktadır. Çalışma, ilgili teorik kaynakların toplanması ve analizinde literatür tarama yöntemini esas almakta; betimleyici yöntem, tümevarım yöntemi ve tarihsel yöntemi bir arada kullanmaktadır. Araştırma sonuçları, aile ortamının çocuğun kişiliğinin şekillenmesinde temel bir rol oynadığını göstermektedir. Anne-babanın rehberlik görevini yerine getirmemesi, sağlıksız bir ortamın oluşmasına ve bunun da kişilik gelişimini olumsuz yönde etkilemesine neden olur. Buna karşılık, eğitim görevini sevgi ve İslami değerler temelinde yerine getiren bilinçli bir aile, dengeli ve sağlıklı bir kişilik oluşumuna büyük katkı sağlar. Bu durum, Tahrim Suresi 6. ayette açıkça görülen ailelerin yönlendirme ve koruyucu rolüyle de örtüşmektedir. Dolayısıyla, sağlıklı bir kişiliğin temeli, İslamî ilkeler üzerine inşa edilmiş sağlıklı bir aile ortamıyla atılmaktadır. Araştırma, Müslümanlara Kur’an’da yer alan peygamber kıssalarını, sağlıklı aile ortamları kurmak adına örnek alınacak eğitim modelleri olarak incelemelerini tavsiye etmektedir. Ayrıca, gelecekteki araştırmacılara, Kur’an ışığında aile konularını ele alan eğitsel çalışmalara daha fazla odaklanmaları yönünde öneride bulunmaktadır.The weakness of family upbringing is considered one of the most prominent educational problems facing contemporary society. Many parents have failed to fulfill their educational roles adequately, which has contributed to behavioral deviations and weak personality development among children. This is despite the fact that the family constitutes the fundamental foundation in shaping an individual’s personality, as well as their psychological and behavioral development from early childhood stages.This study aims to clarify the concept of the family enviroment in the light of the qur’an and to explore the nation of personality as mentioned in the Qur’an. It also presents models of successful families highlighted in the Qur’an, illustrating their educational impact on the development of individual character.This study relies on a library-based research methodology in collecting and analyzing relevant theoretical sources, utilizing three approaches: the descriptive method, the inductive method, and the historical method. The findings reveal that the family environment plays a central role in shaping a child’s personality. Poor parental guidance results in an unhealthy environment that negatively affects personalty growth, whereas a conscious family that perfoms its educational duties with love and in accordance with islamic values contributes to the development of a balanced and sound personality. This is affirmed by the verse in surah at tahrim 6, which clearly reflects the family’s role in guidance and care. Accordingly, the foundation of a healtity personality begins with a sound family environment based on islamic principles. The study concludes by recommending that muslims refer to the stories of the prophets in the Qur’an as exemplary educational models and calls upon future researchers to conduct further educational studies on family related issues in the light of the Qur’an.