Hayat boyu öğrenmenin amacı, kapsamı ve tarihsel gelişimi

Abstract

ÖNSÖZ: Yetişkin eğitimi, ekonominin verimliliğinin, rekabetçiliğin ve istihdamın artmasını ve buna bağlı olarak ekonomik kalkınmadaki bölgesel farklılıkların azaltılmasını sağlayan güçlü bir ekonomik gelişme faktörüdür. Bundan dolayı, sürekli eğitimin önemine dair artan bir vurgu vardır. Örgün eğitimin başarılı iş performansı için insanlara gerekli bilgiyi sağladığını varsaysak bile hızlı ekonomik, teknik, teknolojik ve sosyal değişiklikler, bireylere yeni bilgilerin kalıcı olarak kazanılması ihtiyacını doğurmaktadır. Bu nedenle, yetişkin eğitimi, modern çağda bir insanın eğitim ihtiyaçlarını karşılamanın temel biçimlerinden biri hâline gelmiştir. Bu tür bir eğitimin örgün, yani çağdaş insanların ihtiyaçlarına örgütsel biçiminden dolayı cevap veremeyen geleneksel eğitimi tamamlamayı amaçladığı söylenir. Yetişkin eğitimi, yeni bilgiler edinmek ya da mevcut bilgileri geliştirmek amacıyla alınan çok çeşitli faaliyetleri gerektirir. Yetişkin eğitiminin avantajları çok yönlüdür çünkü bireylerin bilgi, teknik ve becerilerini geliştirmek için kendilerine neyin uygun olduğunu ve neye ihtiyaçları olduğunu öğrenmelerini sağlar. Yetişkin eğitiminin en önemli işlevleri, bir eğitim ihtiyacını gidermesi, uyuma yardımcı olması ve bireysel gelişmeyi sağlayıcı olmasıdır. İlk işlev, önceki eğitim ve bilginin geliştirilmesi ile ilgilidir. İkincisi, yeni yaşam ve çalışma koşullarına uyum sağlarken, üçüncüsü, insanların entelektüel ve ruhsal gelişimi ile ilgilidir. Böylece, yetişkinlere işgücü piyasasında kendilerini iyileştirme ve tanınma fırsatı verilir. XXI. Yüzyılda yetişkin eğitimi, bir ülkenin sosyo-ekonomik kalkınmasının önde gelen unsurlarından biridir. Yetişkin eğitimini de kendi içine alan yaşam boyu öğrenme, kişisel veya mesleki nedenlerden dolayı bilginin peşinde koşan "sürekli, gönüllü ve kendi kendine motive etme” ile ilgilidir. Dolayısıyla, yalnızca sosyal içermeyi, aktif vatandaşlığı ve kişisel gelişimi değil aynı zamanda kendi kendine sürdürülebilirliği, rekabet edebilirliği ve istihdam edilebilirliği artırmaktadır. Yaşam boyu öğrenme, öğrenmenin çocukluk veya sınıfla sınırlı olmadığını, ancak yaşam boyunca ve çeşitli durumlarda gerçekleştiğini kabul eder. Sürekli bilimsel ve teknolojik yenilik ve değişimlerin, öğrenme ihtiyacına derin etkileri olmaktadır. Öğrenme artık, okulda elde edilen bilgi ve edinilen bilgiyi işyerinde kullanma ile sınırlı değildir. Bu nedenle yaşam boyu öğrenmeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda kitapta, yetişkin eğitiminin tanımı ve kapsamı; yetişkin eğitimiyle ilişkili kavramlar; Türkiye’de yetişkin eğitiminin tarihsel gelişimi; yetişkin eğitimiyle ilgili yaklaşım ve modeller; yetişkinler ve öğrenme; hayat boyu öğrenmenin amacı, kapsamı ve tarihsel gelişim ve Türk eğitim sisteminde hayat boyu öğrenme uygulamaları hakkında genel bir çerçeve sunulmaya çalışılmıştır. Kitabın tüm yazarlarına, okurlar huzurunda emeklerinden dolayı teşekkür ediyorum. Figen EREŞ